امکان سنجی پیوستن ایران ایر به ائتلاف های بین المللی هوایی- قسمت ۲۴

امکان سنجی پیوستن ایران ایر به ائتلاف های بین المللی هوایی- قسمت ۲۴

۳-۳-۱ تاریخچه توسعه تصمیم‌گیری چند معیاری

 

ریشه‌های تاریخی این نوع مسائل را باید در مکاتبات میان نیکلاس برنولی[۷۹] و پییر دی مونتمورت[۸۰] در مورد پارادوکس سنت پترزبورگ[۸۱] رد یابی کرد. بازی سنت پترزبورگ مسئله‌ی زیر را معرفی می‌کند:
“بازی به وسیله‌ی یک سکه انجام می‌شود. به شما گفته می‌شود که یک سکه را آن قدر پرتاب کنید تا شیر بیاید. تعداد پرتاب کلی شما نشان‌دهنده میزان جایزه شما خواهد بود. (دو برابر میزان پرتاب، پول دریافت می‌کنید) سال اصلی این است: شما چه میزان پول حاضرید برای انجام این بازی بپردازید؟”
در سال ۱۹۴۷ ون نویمن[۸۲] و مورگنسترن[۸۳] کتاب معروف خود، نظریه بازی‌ها و رفتار اقتصادی، را منتشر کردند. هیچ شکی نیست که کار بزرگ این دو نفر درهای MADM را گشود.
عکس مرتبط با اقتصاد
با توجه به مطالعات انجام‌شده در مورد این مسئله، دوبیز و پراد[۸۴] (۱۹۸۰) فرایند تصمیم‌گیری در این مورد را در پنج مرحله زیر خلاصه کردند.

 

برای دانلود متن کامل پایان نامه به سایت 40y.ir مراجعه نمایید.

 

 

    1. تعریف کردن طبیعت مسئله

 

    1. ساختن یک سیستم سلسله مراتبی برای ارزیابی آن

 

    1. انتخاب مدل ارزیابی مناسب

 

    1. به دست آوردن وزن‌های نسبی و نمره‌ی عملکرد هر یک از معیارها با توجه به جایگزین‌ها

 

  1. معرفی کردن بهترین جایگزین

 

در مواجهه با مسائل MADM، فرایند تحلیلی سلسله مراتبی برای به دست آوردن وزن‌های نسبی معیارها ارائه شد.

 

۳-۴ فرایند تحلیلی سلسله مراتبی[۸۵]

 

AHP به وسیله‌ی ساتی[۸۶] در سال ۱۹۷۷ تا ۱۹۸۰ برای مدل کردن مسائل تصمیم‌گیری ارائه شد. از آن زمان تا به حال این تکنیک به طور وسیعی در اکثر مسائل تصمیم‌گیری کاربرد دارد. باید توجه کرد که در این فرایند تمام مسائل تصمیم‌گیری به صورت ساختار سلسله مراتبی در نظر گرفته می‌شوند. در سطح اول هدف از مسئله تصمیم‌گیری معرفی می‌شود. در سطح دوم هدف به چند معیار تجزیه می‌شود و در مراحل بعدی هم هر معیار به چند معیار کوچک‌تر تقسیم می‌شود. در شکل زیر می‌توان به خوبی شاهد این مسئله بود.

 

 

 

 

 

 

 

 

شکل ۳-۲: مراحل AHP

 

چهار مرحله اصلی AHP را می‌توان به صورت زیر خلاصه کرد.

 

 

    1. ساختن یک سیستم سلسله مراتبی با تجزیه کردن مسئله به اجزای به هم مرتبط

 

    1. ساختن ماتریس متقابل

 

    1. تخمین زدن وزن نسبی معیارها

 

  1. یافتن بهترین جایگزین به وسیله‌ی وزن‌های نسبی

 

فرض کنید که نشان‌دهنده‌ی معیار چشم توفانی است که باید باهم مقایسه شوند و هم بیانگر وزن‌های نسبی این معیارها باشد. در آن صورت قسمت اصلی مسئله شامل یافتن بردار اولویت یا همان بردار وزن‌های نسبی می‌شود که به صورت زیر نشان داده می‌شود.

 

 

 

 

 

 

 

۱) W’=

 

از زمانی که ساتی روش AHP را معرفی کرد تا به حال روش‌های زیادی برای یافتن بردار وزن نسبی، توسط افراد مختلف ارائه شده است. برخی از این روش‌ها فقط در شرایطی که ماتریس مقایسه‌ی دو به دویی[۸۷] از اعداد قطعی[۸۸] تشکیل شده باشد کارایی دارند ولی بسیاری از روش‌ها برای حل ماتریس مقایسه‌ی فازی ارائه‌شده‌اند.
ماتریس مقایسه‌ای را که هر عضو آن با اعداد فازی نشان داده می‌شود را ماتریس فازی مقایسه‌ای گویند. البته در اینجا منظور ما از اعداد فازی اعداد مثلثی[۸۹] هستند که توسط عسکر زاده تعریف‌شده‌اند.
مقایسه‌ی دو به دویی معیارها در AHP با این فرض انجام می‌گیرد که تصمیم گیر می‌تواند هر دو المان تصمیم‌گیری را در هر سطحی از سلسله‌مراتب مسئله‌ی اصلی، باهم مقایسه کند و یک عدد را به میزان اهمیت دو معیار نسبت به هم اختصاص دهد. اگر المان اول بر المان دوم برتری داشته باشد آنگاه عدد اختصاص داده‌شده بزرگ‌تر از یک خواهد بود در غیر این صورت کوچک‌تر از یک می‌شود.
بردار اولویت[۹۰] (وزن نسبی) می‌تواند از حل این ماتریس مقایسه‌ای در هر سطح به دست آید. روش‌های حل متفاوتی برای رسیدن به این بردار وجود دارند مانند روش بردار ویژه[۹۱]، روش حداقل توان لگاریتمی، روش حداقل توان وزنی، روش برنامه‌ریزی هدف و روش برنامه‌ریزی فازی.
روش بردار ویژه روشی است که خود ساتی هنگام ارائه‌ AHP از آن استفاده کرده است. در این روش ابتدا ما ماتریس مقایسه‌ای را می‌سازیم.

 

 

 

 

 

 

 

۲)

 

در ماتریس فوق شرایط زیر برقرار است.

 

 

 

 

 

 

 

۳)
۴)

 

باید دقت شود که در شرایط واقعی نسبت وزن‌ها نامشخص است. و شرایط فوق فقط در یک حالت خاص رخ می‌دهد که بعد به آن اشاره می‌کنیم. پس در واقع مسئله AHP به دنبال یافتن هایی است که در شرط زیر صدق کنند.

 

 

مدیر سایت

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *