پیشگیری از جرایم منافی عفت ( جرم جنسی -روابط جنسی نامشروع)

پایان نامه ازدواج سفید

پیشگیری اجتماعی، ایجاد تغییرات و اصلاحات فردی و محیطی است که منجر به اصلاح جامعه و فرد و جلوگیری از جرم به صورت پایدار و همیشگی می شود. انسان به عنوان موجودی اجتماعی بلافاصله پس از تولد و حتی قبل از آن نیز تحت تاثیر محیط اجتماعی قرار دارد و شخصیتش در تعامل با محیط اجتماعی پیرامون وی شکل می گیرد. این محیط اجتماعی متشکل از محیط کلان و خرد است. در محیط اجتماعی کلان، فرد تحت تاثیر سیاست گذاری های کلان اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی است که در قالب پیشگیری جامعه مدار در جرمشناسی کلان از آن بحث می شود و در محیط اجتماعی خرد، نهادهای جامعه پذیری نخستین که فرد اولین ارتباطات اجتماعی را با آنها بر قرار می کند، یعنی خانواده، مدرسه، گروه هم سالان و غیره مورد بحث قرار می گیرد. لذا پیشگیری اجتماعی به دو شاخه پیشگیری جامعه مدارد و پیشگیری رشدمدار تقسیم بندی می شود. در پیشگیری جامعه مدر که قدیمی ترین و رایج ترین پیشگیری غیرکیفری است، اقدامات اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی پیشگیرانه نسبت به محیط اجتماعی اعمال می شود و در پیشگیری اجتماعی رشد مدار، عوامل خطر گرایش افراد به ارتکاب جرم در نهادهای جامعه پذیری نخستین خانواده، مدرسه و گروه هم سالان مورد شناسایی و ارزیابی قرار می گیرد و با اتخاذ تدابیر مناسب و مرتفع کردن شرایط خطر در این محیط ها پیشگیری را محقق می کند( محمود:۱۳۹۰، ۲۹).

به عبارت دیگر، منظور از پیشگیری جامعه مدار آن است که اگر محیط، عوامل جرم زا وجود داشته باشد آنها را خنثی می سازیم و منظور از پیشگیری رشدمدار آن است که اگر طفلی به دلیلی از خود مظاهر بزهکاری نشان داد با مداخله زودرس بر وی و محیط پیرامون وی، جلوی مزمن شدن بزهکاری را در آینده بگیریم. پیشگیری اجتماعی در جرایم منافی عفت، با توجه به اینکه فرد بزهکار تحت تاثیر امیال و غرایز درونی و طبیعی و کنترل نشده خود اقدام به ارتکاب جرم می کند، از طریق مداخله در محیط اجتماعی و شخصی فرد بزهکار صورت می گیرد. پیشگیری اجتماعی جامعه مدار بدین صورت است که جامعه به دنبال متوقف کردن و عقیم کردن و ایجاد تحول در تحول مرتکبان جرایم منافی عفت است. در واقع جامعه از طریق آموزش و تربیت صحیح و ترغیب افراد در محیط های مختلف اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی، معیار شناخت اعمال خوب و بد را به فرد القا می کند و به او قدرت ارزیابی و ارزشیابی عملکرد خویش را در قبال جرایم منافی عفت می دهد از سوی دیگر نقش رسانه های جمعی در پیشگیری جامعه مدار از وقوع جرایم منافی عفت می تواند موثر باشد. در عصر حاضر مهمترین ابزارهای فعالیت های فرهنگی، رسانه های گروهی است که اتفاقا در پیشگیری از جرم مورد تصریح جرم شناسان و حقوق دانان قرار گرفته است. قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران نیز دولت را موظف کرده برای رسیدن به اهداف والای انسانی و اسلامی از رسانه های گروهی به صورت مطلوبی استفاده کند. در بند ۲ اصل سوم قانون اساسی نیز بر بالا بردن سطح آگاهیه ای عمومی در همه زمینه ها با استفاده صحیح از مطبوعات و رسانه های گروهی و وسایل دیگر تاکید شده است. نظر به اهمیت نقش رسانه ها در پیشگیری از جرایم منافی عفت، راهکارهای متعددی توسط کارشناسان پیشنهاد شده که هم اکنون از سوی دولت در حال اجراست. از جمله تهیه و پخش برنامه های آموزشی با موضوع های مختلف فرهنگی، تربیتی و آموزشی قوانین به صورت ساده، تهیه  برنامه های داستانی به همراه تحلیل های علمی و انجام مصاحبه تخصصی در حوزه آسیب های اجتماعی که می تواند نقش موثری را در پیشگیری از وقوع جرم به خصوص در زمینه جرایم منافی عفت ایفا کند(بیگی و همکاران :۱۳۹۲، ۲۰).

پیشگیری اجتماعی رشدمدار نشان می دهد که مداخله به هنگام و به موقع درباره کسانی که به خاطر وضعیت خانوادگی در معرض ارتکاب جرایم منافی عفت هستند می تواند جلوی بزهکاری و استمرار تمایلات مجرمانه را در آنها بگیرد. این نوع پیشگیری از طریق آموزش مهارتهای اجتماعی به طفل و والدین انجام می شود. والدین باید درباره حقایق زندگی و مسائل جنسی با فرزندان خود به طور مناسب به گفتگو بنشینند و در روشن کردن حقایق برای آنان غفلت نورزند. اگر نوجوان در محیط بیروت از خانه از طریق دوستان و آشنایان با موضوع های جنسی به طور نامناسبی آشنا شوند، کار و تلاش والدین در زمینه آموزش دوچندان خواهد شد. اطلاعات و آگاهی های اولیه باید از طریق والدین به کودکان داده شود. تمایل به جنس مخالف یک میل غریزی ساده نیست و اگر این میل در نوجوانی به هیجان آید، جلوگیری از عواقب بعدی آن مشکل خواهد بود. از اینرو باید در این مورد به اصل پیشگیری بیش از درمان توجه داشت. برای این منظور محیط خانواده نباید چنان باشد که به این انگیزه دامن بزند یا آن را به هیجان آورد. طرز پوشش و آرایش مادران و خواهران در خانه نباید چنان باشد که زمینه انحرافات را در پسران نوجوان فراهم آورد. هم چنینی روابط بین پدر و مادر و طرز گفتگو و نوع برخورد با یکدیگر به ویژه نباید از رفت و آمدهای خانوادگی و دوستی و روابطی که بر این جو حاکم است، غافل بود. هم چنین والدین باید از تماشای فیلم هایی که برای فرزندان آنها آثار زیان بار و مخربی دارد، اجتناب ورزند(شامبیاتی :۱۳۹۱، ۲۷۲).

به عقیده نگارنده، از طرف دیگر، کودکان و نوجوانان به خصوص دختران در مدرسه و دانشگاه با دوستان و همکلاسی های خود درباره مسائل جنسی به بحث می پردازند و از طریق رسانه هایی مانند، تلویزیون، روزنامه، مجله و سینما با ازدواج و مسائل جنسی آشنا می شوند که آموزش مناسب از طریق این مراجع می تواند نقش به سزایی را در پیشگیری از ارتکاب جرایم منافی عفت داشته باشد. ترویج آموزه های دینی و نهادینه کردن آن در رفتارهای اجتماعی کودکان و نوجوانان نقش مهمی در پیشگیری از آسیب های اجتماعی دارد. رفتارهای کودکان و نوجوانان بر گرفته از فرهنگ و باورهای خانواده است. از این رو خانواده ها می توانند با آموزش مسائل مربوط به اعتقادات دینی، تربیت اخلاق، توجه واقعی به اسلام، گسترش فرهنگ عفاف و حجاب و تقویت اعتقدات دینی و مذهبی در بین فرزندان خود نقش موثری را در پیشگیری از آسیب های اجتماعی ایفا کنند.