bananas

در نگاه اول موز فقط یک میوه استوایی خوشمزه است که قیمت نسبتاً ارزانی هم دارد اما با خواندن این مقاله، نکات جالبی در مورد موز میفهمید که ممکن است هرگز نشنیده باشید!

چرا موز گران شد؟

رئیس اتحادیه بارفروشان اهواز گفت: افزایش قیمت دلار و عرضه کم عامل اصلی گران شدن موز در بازار است.

اکبر بدیعی در گفت‌وگو با ایسنا با اشاره به دلایل افزایش قیمت موز در بازار اظهار کرد: با توجه به وضعیت قیمت دلار در کشور و نوساناتی که در این زمینه وجود دارد، قیمت موز نیز روز به روز بالا می‌رود.

وی افزود: پروسه خروج موز از گمرک و مشکلاتی که در این زمینه واردات این محصول به کشور وجود دارد، یکی دیگر از دلایل افزایش قیمت موز در بازار است. مسایلی که در این زمینه وجود دارد بر روی قیمت موز اثر گذاشته و باعث گرانی آن شده است.

رئیس اتحادیه بارفروشان اهواز تصریح کرد: در این چند وقت گذشته به دلیل افزایش پلکانی قیمت دلار، بخشی از موزهای خریداری شده قبلی که در سردخانه‌ها بود با قیمت جدید وارد بازار می‌شد و روز به روز هرچه قیمت دلار بالا رفت، قیمت موز نیز افزایش پیدا می‌کرد.

بدیعی ادامه داد: قیمت میوه در بازار همیشه با توجه به عرضه و تقاضا تعیین می‌شود و در این زمینه اگر عرضه موز افزایش پیدا کند قطعا قیمت آن کاهش پیدا خواهد کرد. در حال حاضر مشکلاتی در بحث عرضه موز وجود دارد و عرضه آن کم است و این موضوع باعث افزایش قیمت در بازار شده است.

وی خاطر نشان کرد: در حال حاضر قیمت هر کیلوگرم موز در میدان بارفروشان حدود ۹۵۰۰ تومان است.

همچنین بخوانید: موز چه خواصی دارد؟

مافیای موز

براساس آمار گمرک ایران طی پنج سال ۱۳۸۵ تا ۱۳۹۰ وزن موز وارداتی به ایران تنها حدود ۴۶ هزار تن افزایش یافته اما ارزش واردات موز بیش از ۲.۴ برابر شده است. ارزش واردات موز به کشور طی پنج سال فوق به ترتیب حدود ۱۶۵.۸، ۱۹۱.۵، ۲۰۶.۸، ۳۶۷.۷، ۴۰۲.۳ و ۴۰۴.۶ میلیون دلار بوده است. همچنین وزن واردات نیز طی پنج سال یاد شده به ترتیب معادل ۵۴۷.۷ ، ۶۲۴.۶، ۶۱۸.۹، ۷۵۱.۶، ۶۳۹.۵ و ۵۹۳.۱ هزار تن بوده است.

متوسط ارزش گمرکی هر تن موز وارداتی به کشور نیز از ۳۰۳ دلار در سال ۱۳۸۵ با افزایش دو برابری به ۶۸۲ در سال گذشته رسید. واردات موز به کشور در سال ۱۳۹۰ نسبت به سال قبل از آن از نظر وزنی و دلاری به ترتیب ۷ درصد کاهش و ۰.۵ درصد افزایش یافت.

موز بیشترین سهم را در واردات انواع میوه به کشور داشته است؛ به طوری که در سال گذشته سهم موز از کل واردات میوه از نظر وزنی به ۷۶.۸ درصد و از نظر ارزشی به ۷۵.۳ درصد رسید.

این در حالی است که ایران صادرات موز بسیار ناچیزی داشته است؛ به طوری که سهم صادرات موز از کل صادرات میوه ایران حتی به ۰.۵ درصد هم نمی‌رسد. موز در سال ۱۳۹۰ بیستمین کالای عمده وارداتی به کشور بود. این رتبه در سال ۱۳۸۹ معادل هجدهم بود.

بیشترین موز وارداتی ایران در سال ۱۳۹۰ از طریق امارات و به میزان ۲۰۵.۲ میلیون دلار وارد کشور شد. فیلیپین با ۸۷.۱ میلیون دلار، موزامبیک با ۱۵.۴ میلیون دلار، ترکیه با ۹.۱ میلیون دلار، هند با ۲.۸ میلیون دلار و اکوادور با ۱.۷ میلیون دلار از دیگر صادرکنندگان بزرگ موز به ایران طی سال گذشته بودند. مجموع صادرات موز از کشورهای چین، اندونزی، سری‌لانکا و مالزی نیز به یک میلیون دلار نرسید.

از نکات جالب توجه تجارت موز کشور در سال قبل می‌توان به افت شدید واردات از کشورهای فیلیپین، ترکیه، اکوادور و موزامبیک و همچنین افزایش واردات از امارات و هند اشاره کرد.

در سال ۱۳۸۹ امارات با ۱۷۸.۴ میلیون دلار، اصلی‌ترین مبدا ورود موز به ایران بود. فیلیپین با رقم چشمگیر ۱۵۷.۱ میلیون دلار دومین صادرکننده موز به ایران بوده و ترکیه با ۴۱.۱ میلیون دلار سوم شده بود. صادرات از اکوادور نیز به ۱۲.۱ میلیون دلار رسیده بود. صادرات موز از دو کشور هند و موزامبیک نیز به ترتیب به ۵.۶ و ۶.۹ میلیون دلار رسید.

به گزارش ایسنا، استان سیستان و بلوچستان رتبه نخست تولید موز را در کشور دارد و در این راستا سالانه ۱۱۳هزار تن محصول در این استان برداشت می‌شود. درحال حاضر بیش از ۴۸۰۰ هکتار از زمینهای شهرستانهای چابهار، کنارک، سرباز و نیکشهر به باغ موز اختصاص دارد.

حدود هشت هزار نفر در استان به‌صورت مستقیم و غیرمستقیم در کار تولید موز اشتغال دارند. مناطق جنوبی استان سیستان و بلوچستان به سبب همجواری و نزدیکی به دریای عمان از توانمندی و ظرفیت بالایی در زمینه کاشت و برداشت موز برخوردار است.

تجارت موز در ایران درحالی طی چند سال اخیر بسیار پررونق بوده که به گفته نمایندگان مجلس و فعالان بازار میوه انحصار واردات موز به کشور در اختیار تعداد بسیاری محدودی بوده که این افراد در مواقع مختلف با به هم ریختن بازار سود کلانی را به جیب می‌زنند.

چندی پیش که قیمت موز در بازار میوه به شدت افزایش یافته و حتی دو برابر شد، عضو کمیسیون کشاورزی مجلس با بیان این‌که سود واردات و گرانفروشی موز به جیب چند نفر می‌رود، خبر داد که واردکنندگان موز که تعداد بسیار محدودی هستند از مدتها پیش اقدام به واردات این میوه با قیمت پایین و با ارز دولتی کرده و پس از نگهداری موزها در انبارها قیمت آن را افزایش داده‌اند.

در دنیای سیاست، اصطلاحی تحت عنوان جمهوری موز وجود دارد. جمهوری موز عمدتا به کشورهای بی‌ثباتی گفته می‌شود که از لحاظ اقتصادی تنها به یک محصول مانند موز تکیه دارند و یک گروه فاسد ثروتمند در آن‌ها نقش‌آفرینی می‌کنند. هندوراس و گواتمالا از جمله جمهوریهای موز در جهان محسوب می شوند.

به نظر می رسد علاوه بر اصطلاح جمهوری موز باید اصطلاح مافیای موز را نیز انحصارا درباره تعداد معدودی از کشورها از جمله ایران به‌کار برد. کشورهایی که واردات موز در آنها در اختیار تعداد معدودی بوده که هر وقت بخواهند بازار را دستکاری کرده و با به همین ریختن اوضاع سودهای میلیاردی به جیب می‌زنند.