جواهرسازی… این صنعتی بود که ۵هزار سال قبل ایرانیای باستان به اون علاقه داشتن و به عنوان یه شغل پرطرفدار سراغش می رفتن. وقتی هنوز دوره تمدن برنز بود و ساکنان شهر سوخته، از بافرهنگ ترین مردمون جهان به حساب می رفتن.

باستان شناسا در جستجو شهر سوخته مهرهای زیادی رو پیدا کردن که از سنگای لاجورد، عقیق، مرمر، فیروزه و دیگه سنگای گرانبها و نیمه گرانبها ساخته شده بودن. سنگایی که تعداد خیلی از اونا از گورستان شهر به دست اومد و نشون داد که ایرانیان باستان در ۵هزار سال قبل به جواهرسازی علاقه داشتن. صنعتگران  این شهر از طلا و سنگای گرانبها مهرهای بسیار ظریف و شکیلی می ساختن که استفاده تزیینی داشت.

سید منصور سید سجادی سرپرست گروه باستان شناسی شهر سوخته میگه: «مطالعه و آزمایشای انجام شده روی آثار به دست اومده از کاوشای شهر سوخته به شناسایی مشاغل جورواجور عادی در این شهر چون دامداری، کشاورزی، معماری، مدیریت، صیادی و شکار، سفالگری، فلزکاری، سنگ تراشی، تجارت و پزشکی کمک کرده. اما یکی از مشاغل ساکنان شهر سوخته در دوران رونق و شکوفایی، مهره سازی و جواهر سازی بوده و مردم این شهر چون جوامع دیگه به زیبایی و آراستگی ظاهر و باطن توجه داشتن.»

اون ادامه میده: «مهره سازان شهر سوخته، آماده سازی و ساختن شکل های جور واجور مهرها از موادی مثل چوب، استخون، گل، سفال، سنگ و فلز واسه مراسم تدفین رو برعهده داشتن.»

به گفته سید سجادی، غنا و تنوع مواد باستانی و فرهنگی در شهر سوخته نسبت به خیلی از شهرهای باستانی فلات ایران و سرزمینای همجوار بیشتره و سلسله تپه های وسیع و کم ارتفاع محوطه تاریخی شهر سوخته واقع در ۵۶ کیلومتری جنوب شهرستان زابل واسه خیلی از باستان شناسا و علاقه مندان به تاریخ قدیمی جهان جذاب و دیدنیه.

ایرانیا چه جواهری رو پسند می کردن؟

بیشتر اشیای زینتی پیدا شده در شهر سوخته با سنگای نیمه بهادار وارداتی مانند لاجورد، عقیق و فیروزه که از معادن دوردست به این شهر وارد می شده ساخته شدن. سنگای لاجورد وارداتی بوسیله صنعتگران این شهر به شی زینتی یا بلوکای تراشیده شده تبدیل و به سرزمینای دور دست اون طرف خلیج فارس صادر می شد. این طور که سرپرست گروه باستان شناسی شهر سوخته میگه، اشیا و لوازم مدفون در قبور نشون دهنده درجه فقر، غنا و طبقه اجتماعی و در بعضی موارد شغل، جایگاه و خواستگاه اصلی فرده.

صنعتگران شهر سوخته قلوه سنگای عقیق رو از بستر رودخانه ها پیدا می کردن و مهرها رو ساییده و به اشکال جور واجور استوانه ای، کروی و دیسک تبدیل می کردن. گردنبندها یا دستبندهای کشف شده در شهر سوخته از ترکیب چند سنگ با رنگای جور واجور ساخته می شدن و در ساخت اونا بیشتراز مهره لاجورد، فیروزه و عقیق استفاده شده.

با این حال، مقدار سنگا و مهرهای فیروزه ای که در شهر سوخته پیدا شده، بسیار کمتر از لاجورده. فیروزهایی که استفاده می شدن، در اندازه های کوچیک و بیشترین حد به بزرگی تخم پرندگان استخراج می شده و احتیاجی به برش اولیه و تیکه تیکه شدن نداشتن.

اولین متهای صنعتی

باستان شناسا در تعدادی از گورهای شهر سوخته نوک مته، اره، تراشه و قطعات نیمه تموم مهرها و وسایل لازم سنگ تراشی پیدا کردن. ابزارهایی که وقتی روی مهرهای چوبی، سنگی و استخوانی به کار می رفت، زیورآلاتی با کاربرده های تزئینی و حتی مذهبی می ساخت.

سیدسجادی میگه: «در شهر سوخته بیشتر از ۲۰۰ نوک مته در زمینی به مساحت ۱۰۰ متر مربع از اتاقای دوره دوم قرار گرفتن جمع آوری شده و هزاران تراشه و خرده سنگ لاجورد و عقیق، چه به صورت مهرهای شکسته و چه به صورت خرده ریزه، دیده شده. علاوه بر اون تعداد ۷۱ قطعه فیروزه که حدود ۲۰ درصد فیروزهای پیداشده شهر سوخته رو تشکیل میده هم از همین قسمت جمع آوری شده.»

نقاشیای عجیب با انگشت + عکس

ساخت کاردستیای تزیینی با کلید و سکه!

بازنشر باشگاه خبرنگاران مطالب باحال روز