دسته بندی علمی – پژوهشی : تعیین ساختار عاملی مقیاس آمادگی برای بی حوصلگی در دانشجویان ایرانی نقش …

دسته بندی علمی – پژوهشی : 
تعیین ساختار عاملی مقیاس آمادگی برای بی حوصلگی در دانشجویان ایرانی نقش  …

علیرغم آرامش، ریتم یکنواخت و قابل پیشبینی ، برانگیختگی و شگفتانگیزی[۵۸]پایین باعث شده که زندگی روستایی فینفسه یکنواخت و در نتیجه بیحوصلگی بالا باشد (شیلک، ۲۰۰۸).
وجود اینگونه تفاوتها و تناقضها استنباط یک ساختار عاملی واحد و منسجم از بی‎حوصلگی را با دشواری مواجه ساخته و از اینرو، امکان تدوین برنامه‎ای برای مداخله‎های روان‎شناختی، آموزشی و مانند آن را، مشکل ساخته است. با توجه به تفاوتها و در برخی مواقع تناقضهای موجود در عوامل تشکیل‎دهنده سازه بی‎حوصلگی، به‎ویژه متأثر بودن آن از شرایط و زمینه‎های فرهنگی و اجتماعی می‎توان این مسأله را مطرح کرد که با در نظر گرفتن تفاوتهای فرهنگی، اجتماعی، مذهبی و خانوادگی در دانشجویان ایرانی، ساختار عاملی بیحوصلگی در این افراد چگونه است و تا چه اندازه با ساختارهای موجود همخوانی یا تفاوت دارد ؟
از سویی، براساس مطالعات انجام شده شرایط مختلفی میتواند به بروز بیحوصلگی منجر شود. بعضی از پیشبینی کنندههای بیحوصلگی که در مطالعات مختلف تأیید شده اند عبارتند از: ۱- پیش بینی کننده های تحصیلی (شامل تکالیف زیاد، محیط تحصیلی نامناسب و رابطهی خصمانه معلمین و دانش آموزان) (هیلی،۱۹۸۴ به نقل از مارتین[۵۹]، ۲۰۰۶؛ رابینسون[۶۰]، ۱۹۷۵به نقل از لارسن و ریجاردز ۱۹۹۱؛ تادمن، ۲۰۰۸). ۲- پیش بینی کننده های روانی: مهمترین پیش بینی کننده های روانی بیحوصلگی بیمعنایی و بیهدفی در زندگی است (ملتون و شالن برگ ، ۲۰۰۷؛ شلی[۶۱]، فالمن کیم بلی[۶۲]، مرسر[۶۳]، آدرینی[۶۴]، ایس وود[۶۵]، جان[۶۶] و ایس وود؛ ۲۰۰۹). سایر پیشبینی کننده های روانی شامل: بی لذتی[۶۷]، بیاحساسی[۶۸]، از خودبیگانگی، افسردگی، ناامیدی، تنهایی، خوداگاهی منفی و خصومت هستند (فارمر و ساند برگ، ۱۹۸۶؛ احمد[۶۹]،۱۹۹۰ به نقل از گلدبرگ ۲۰۰۸؛ سب[۷۰] و وودانویچ، ۱۹۹۸؛ گلدبرگ،[۷۱] ۲۰۰۸). ۳- پیش بینی کننده های شناختی: مشکل در حفظ توجه، مهارتهای شناختی ناکارآمد (کزیکزنت میهالی،[۷۲] ۱۹۷۵؛ هامیلتون[۷۳] و همکاران، ۱۹۸۴؛ چیین،[۷۴] کرایره[۷۵] و سمیلک[۷۶]، ۲۰۰۶؛ ماریونمارتین[۷۷] و همکاران، ۲۰۰۶؛ ایس وود[۷۸] و همکاران؛ ۲۰۰۷؛ به نقل از گلدبرگ، ۲۰۰۸)، توانایی ذهنی بالا ( تاکرای[۷۹]، ۱۹۸۱) ۴- پیش بینی کننده های شخصیتی (شامل جهت گیری انگیزشی بیرونی و جستجوی حسی[۸۰]) زاکرمن، ۱۹۷۹ به نقل از گلدبرگ، ۲۰۰۸؛ باربالت[۸۱]، ۲۰۰۰؛ لین و همکاران، ۲۰۰۶؛ بینما، ۲۰۰۴؛ مک دونالد، ۲۰۰۲؛ ملتون و شالن برگ، ۲۰۰۷؛ پتیفورد[۸۲] و همکاران، ۲۰۰۷؛ کزیکزنت میهالی، ۱۹۷۵؛ هامیلتون[۸۳] و همکاران ،۱۹۸۴ به نقل از گلدبرگ ۲۰۰۸؛ وودانویچ، ۲۰۰۳).
چنانکه بیان شد صاحبنظران مختلف عوامل و پیش‎بینی کنندههای متفاوتی را برای ایجاد و بروز بیحوصلگی معرفی کرده‎اند که می‎توان آنها را متأثر از شرایط فرهنگی و اجتماعی دانست. برای نمونه تحصیل (به عنوان یکی از پیشبینی کنندههای بیحوصلگی) در کشور ایران به لحاظ روش و شرایط با بسیاری از کشورها متفاوت است (معدندار آرانی، عباسی، ۱۳۸۶)، از این رو، انتظار می‎رود میزان تأثیر آن بر بیحوصلگی نیز متفاوت باشد.
بطور کلی با توجه به موارد ذکر شده و نقش بیحوصلگی در تعاملات اجتماعی و بزهکاری[۸۴] و اعتیاد (پتیفورد، ۲۰۰۷)، پیشرفت تحصیلی (تادمن، ۲۰۰۸) و نقش کلیدی آن در اختلالهای روانشناختی (فارمر و ساندبرگ، ۱۹۸۶؛ وودانویچ، ۲۰۰۳) این مطالعه با هدف پاسخگویی به سؤالات زیر طراحی شدهاست: ۱- مؤلفه های بیحوصلگی در دانشجویان ایرانی کدامند؟ ۲- بی حوصلگی درچه موقعیتها، شرایط و حالاتی بروز میکند؟ به عبارت دیگر پیش بینیکنندههای بیحوصلگی در دانشجویان ایرانی کدامند؟
۱-۳ اهمیت وضرورت پژوهش
شواهد تجربی نشان می دهند که بیحوصلگی امر شایعی است. منابع پژوهشی از سال ۱۹۶۰ تا ۱۹۸۰ نشان می دهند که بین ۰۱۸/۰ تا ۰۵۰/۰ افراد بیحوصله هستند. در یک زمینهیابی که اخیراً انجام شده است نشان می دهد که ۰۵۱/۰ از نوجوانان ۱۹-۱۲ سال به آسانی بیحوصله میشوند (تادمن، ۲۰۰۸).
بیشتر ادبیات مربوط به بیحوصلگی و آمادگی برای بیحوصلگی بر عوارض و پیامدهای بیحوصلگی متمرکز شده اند (نیل، ۲۰۰۶). به عنوان مثال سامرز و وودوانویچ (۲۰۰۰) گزارش کردند که نمرات بالا در مقیاس بیحوصلگی با پیامدهای منفی فیزیولوژیکی و روانی همراه است. هرچند پژوهشها بیشتر بر اثرات منفی بیحوصلگی در محیطهای خاصی از قبیل محیط کار و تحصیل تاکید کردهاند (نیل،۲۰۰۶)؛ اما عوارض و پیامدهای بیحوصلگی در زمینه های مختلفی وجود دارد که میتوان به موارد زیر اشاره کرد: در آموزش و پرورش با افت تحصیلی و پیشرفت تحصیلی پایین (تادمن، ۲۰۰۸)، وقت گذرانی (ایروینگ و پارکر- جنکیز[۸۵]، ۱۹۹۵؛ به نقل از کلدبرگ، ۲۰۰۸)، ترک تحصیل (رابینسون،۱۹۷۵؛ به نقل از لارسن و ریچاردز، ۱۹۹۱) نارضایتی از مدرسه (جیسن، ۱۹۷۷؛ به نقل از وات و وودانویچ، ۱۹۹۹) و نافرمانی (سرکشی) (لارسن و ریچاردز، ۱۹۹۱) ارتباط دارد. در حیطه سازمانی- صنعتی با نارضایتی شغلی (او هنلون[۸۶]، ۱۹۸۱؛ به نقل از لارسن و ریچاردز، ۱۹۹۱) خسارت های مالی (دروری[۸۷]، ۱۹۸۲؛ به نقل از لارسن و ریچاردز، ۱۹۹۱) و افزایش دامنه حوادث و تصادفات (برانتون،[۸۸] ۱۹۷۰؛ به نقل از وات و وودانویچ، ۱۹۹۹) ارتباط دارد.
در زمینه های بالینی ارتباط مثبت و معناداری بین بیحوصلگی با افسردگی، اضطراب، ناامیدی، تنهایی، خصومت (فارمر و ساندبرگ، ۱۹۸۶)، نارسیسم آشکار و پنهان (وینک و دوناهیو،[۸۹]۱۹۹۷) و اختلال شخصیت مرزی (جیمز[۹۰]، برلویز [۹۱]و ورکر،[۹۲] ۱۹۹۶؛ به نقل از نیل، ۲۰۰۶) گزارش شده است. همین طور، بین بی حوصلگی و خودشکوفایی (مک لود[۹۳] و وودانویچ، ۱۹۹۱)، داشتن هدف در زندگی (وینستین[۹۴]، زاگی[۹۵] ، کلین تاوز[۹۶]، ۱۹۹۵؛ ملتون و شالن برگ، ۲۰۰۷) ارتباط منفی و معنی دار وجود دارد.
در خصوص سوء مصرف مواد، مطالعات بر نقش تعیین کننده بیحوصلگی بر سوء مصرف مواد تأکید دارد (جانسن و او میلی، ۱۹۸۶). ارتباط مثبت بی حوصلگی و وابستگی به نیکوتین نیز تأیید شده است (مک اوین[۹۷]، مک روبی؛[۹۸] ۲۰۰۸). همچنین به تأثیر آن بر قمار بازی پاتولوژیک (بلاس زاکی ناسکی[۹۹] ، مک کوناکی[۱۰۰] و فران کووا[۱۰۱]؛ ۱۹۹۰) اشاره شده است.
این مفهوم مانند استرس می‎تواند ارتباط مفیدی بین ویژگیهای محیطی و عوامل زمینهای شخصی برقرار می کند. با توجه به عوارض زیاد بیحوصلگی و مطالعات اندکی که در ایران انجام گرفته است و عدم انجام این مطالعه در دانشجویان ایرانی، انجام این مطالعه می تواند نتایج ارزشمند نظری و درک بهتر و معتبری از این پدیده در ایران بدست دهد و به عنوان یک مفهوم جدید در حیطه روانشناسی در ایران زمینه ساز پژوهش های متعددی گردد. با شناخت این مفهوم و شناخت راههای مقابله با آن میتوان از تأثیر آن بر برخی رفتارهای نابهنجار دانشجویان نظیر گرایش به مواد مخدر، ترک تحصیل، اختلالهای روانی آگاه شد و راههای مناسب جهت کاهش آن ارائه داد.
۱-۴ اهداف کلی و اختصاصی پژوهش
۱-۴-۱ هدف کلی
۱- تعیین ساختار عاملی مقیاس آمادگی برای بیحوصلگی در دانشجویان ایرانی، و تعیین نقش هیجان خواهی، خشم و پرخاشگری، معنا و هدف در زندگی و انگیزش تحصیلی در آمادگی دانشجویان برای بی حوصلگی.
۱-۴-۲ اهداف اختصاصی
۱-تعیین تفاوت دختران و پسران در میزان آمادگی برای بی حوصلگی
۲-مقایسه میزان آمادگی برای بیحوصلگی بر حسب رشته تحصیلی
۳-مقایسه میزان آمادگی برای بی حوصلگی بر حسب مقطع تحصیلی
۱-۵ سؤالات پژوهش
۱- مؤلفه های آمادگی برای بیحوصلگی در دانشجویان ایرانی کدامند؟
۲- آیا هیجان خواهی، خشم و پرخاشگری، معنا و هدف در زندگی و انگیزش تحصیلی می توانند آمادگی برای بیحوصلگی را در دانشجویان ایرانی پیش بینی کنند؟
۳- آیا ماجراجویی و هیجان زدگی، تجربه جویی، بازداری زدایی و حساسیت نسبت به یکنواختی و ملال می توانند آمادگی برای بیحوصلگی را در دانشجویان ایرانی پیش بینی کنند؟
۴- آیا پرخاشگری کلامی، پرخاشگری بدنی، خشم و بدگمانی می توانند آمادگی برای بیحوصلگی را در دانشجویان ایرانی پیش بینی کنند؟
۵- آیا انگیزش درونی و بیرونی می توانند آمادگی برای بیحوصلگی را در دانشجویان ایرانی پیش بینی کنند؟
۶- آیا میزان آمادگی برای بیحوصلگی در دانشجویان دختر و پسر متفاوت است؟
۷- آیا میزان آمادگی برای بیحوصلگی بر حسب مقطع تحصیلی متفاوت است؟
۸- آیا میزان آمادگی برای بیحوصلگی بر حسب رشته تحصیلی متفاوت است؟
۱-۶ متغیرها
۱-۶-۱ متغیرهای پیش بین: هیجان خواهی، خشم و پرخاشگری، معنا و هدف در زندگی، انگیزش تحصیلی
۱-۶-۲ متغیر ملاک: آمادگی برای بیحوصلگی
۱-۶-۳ متغیر مقایسه ای: جنسیت، رشته تحصیلی، مقطع تحصیلی
۱-۷ تعاریف مفهومی و عملیاتی
۱-۷-۱ تعریف مفهومی آمادگی برای بی حوصلگی
آمادگی برای بیحوصلگی معمولاً میتواند بوسیلهی احساسات ناخوشایند، بیزاریآور (بعد عاطفی)، و نیز ادراک زمان تغییر و تحریف یافته (بعد شناختی)، برانگیختگی پایین (بعد فیزیولوژیکی)، بیانات چهرهای، بدنی، و کلامی (بعد ابرازی)، و انگیزهی تغییر فعالیت، یا ترک موقعیت (بعد انگیزشی) تعریف شود (آلرگ، نت، توماس، گوتز، لیا و دنیلز،۲۰۱۰).
۱-۷-۲ تعریف عملیاتی آمادگی برای بی حوصلگی
آمادگی برای بیحوصلگی در این پژوهش نمره ای است که فرد در پرسشنامه ۲۸ سؤالی فارمر و ساندبرگ (۱۹۸۶) به دست می آورد.

برای دانلود متن کامل این پایان نامه به سایت  pipaf.ir  مراجعه نمایید.

مدیر سایت