تحلیل گفتمان دیپلماسی عمومی و رسانه ای ایران و آمریکا طی سال 1390 الی 1392- قسمت 48

تحلیل گفتمان دیپلماسی عمومی و رسانه ای  ایران و آمریکا طی سال 1390 الی 1392- قسمت 48

3-6-2- قابلیت دسترسی
یکی دیگر از عوامل ظهور و پیروزی و غلبه یک گفتمان قابلیت دسترسیآن است. یعنی در دسترس بودن در زمینه و موقعیتی که هیچ گفتمان دیگری خود را به عنوان جایگزین واقعی هژمونیک نشان نمیدهد. بنابر این در دسترس بودن می تواند زمینه پیروزی یک گفتمان خاص را فراهم کند و آن را به گفتمان مسلط در جامعه تبدیل کند.در دسترس بودن هر گفتمان را می توان با سئوالات زیر تجزیه و تحلیل کرد

  • چه گفتمان های در چه دوره ای مورد مورد نظر در دسترس هستند؟
  • هر گفتمان چگونه در دسترس قرار می گیرد؟
  • شبکه یا عاملان در دسترس قرار دادن گفتمان کدامند؟ گفتمان چگونه توزیع می شود؟
  • میزان در دسترس بودن گفتمان هر گفتمان در مقایسه با سایر گفتمان های دیگر چگونه است؟

3-6-3- قابلیت اعتبار
میزان پذیرش و برتری یک گفتمان در جامعه علاوه بر موارد ذکر شده به میزان اعتبار آن گفتمان نیز بستگی دارد. اعتبار هر گفتمان را می توان با سئوالات زیر پاسخ داد:

  • هر گفتمان در چه مواردی با خواست و ذهنیت مردم منطبق است و در چه مواردی منطبق نیست؟
  • کدام گفتمان با خواست مردم از انطباق بیشتری برخوردار است ؟

3-6-4- هژمونی
یکی از مهم ترین تلاشهای لاکلاو و موفه کوشش برای تبیین چگونگی هژمونیک (مسلط)شدن گفتمان ها است .برای نظریه گفتمان کردارهای هژمونیک شکل برجسته ای از فعالیت سیاسی هستند که مستلزم مفصل بندی هویتهای مختلف و سوژ گی ها در درون یک جامعه است .لاکلاو موفه برای وجود کردارهای هژمونیک دو شرط قایل می شود:نخست وجود نیروهای غیریت ساز و بی ثباتی جبهه های سیاسی مخالف آنها. در واقع نظریه گفتمان حول مفاهیم گفتمان، هژمونی و غیریت سازی اجتماعی سازمان یافته است.
دو مفهوم مهم در طرح سیاسی لاکلاو و موفه برای دستیابی به هژمونی مفاهیم اسطوره و پنداره هستند
برای تجزیه و تحلیل هژمونیک شدن یک گفتمان باید به سوالات زیر پاسخ گفت:

  • چه گفتمانی و با استفاده از چه ابزاری توانست سایر گفتمانها را به حاشیه براند و خود گفتمان مسلط شود؟
  • گفتمان هژمونیک با چه گفتمان های دیگری متحد شد تا توانست خود را گفتمان مسلط کند ؟

3-7- عوامل هژمونیک ساز گفتمان در نظریه لاکلاو وموفه
در نظریه لاکلاو و موفه چهار عامل برای هژمونیک شدن یک گفتمان یا زوال آن موثر هستند، این چهار عامل عبارت هستند از:

  • عاملان سیاسی
  • اعتبار
  • دسترسی
  • طرد و برجسته سازی

3-8- کاربرد تحلیل گفتمان
تحلیل گفتمان قابلیت بررسی چه موضوعات و پدید های را دارد؟ون دایک[80] معتقد است تحلیل گران گفتمان سعی در فهم و نقد عمیق نابرابری های اجتماعی دارند ،نابرابری های که دارای مبنای جنسیتی ، قومی مذهبی ،زبانی دارند(ون دایک 1382:54)
به نظر وداک برخی از مسائلی که محققین تحلیل گفتمان دنبال می کنند عبارتند از:

  • آنچه دانش را می سازد.
  • شیوهای که گفتمانها توسط نهادهای اجتماعی ساخته می شوند و متقابلا شیو های که نهادهای اجتماعی گفتمانها را می سازند.
  • چگونگی کارکرد ایدئولوژی در نهادهای اجتماعی.

mop