پژوهش دانشگاهی – بررسی عوامل موثر برسرمایه های اجتماعی پلیس ایران

پژوهش دانشگاهی – 
بررسی عوامل موثر برسرمایه های اجتماعی پلیس ایران

 
مفهوم دارایی نامشهود
مفهوم سرمایه اجتماعی
مدلهای سرمایه اجتماعی
تفاوت سرمایه اجتماعی با دیگر مقوله های سرمایهای
برای هر یک از آیتمهای فوق، تعاریف مختلف ( از منظر محققان مختلف) ارائه شده و در برخی موارد، با استفاده از جداول و نمودار ها به خلاصه سازی و طبقه بندی نظرات مختلف ابراز شده پرداخته میشود. پس از تشریح و توضیح پیرامون متغیرهای تحقیق، به بررسی تحقیقات انجام شده مشابه قبلی پرداخته می شود. این تحقیقات در دو گروه تحقیقات داخلی و خارجی طبقه بندی شده و ارائه میگردد.

۲-۲ مفهوم دارایی های نامشهود[۲۱]

ما در حال واردشدن به یک جامعه دانشی هستیم که دیگر منابع اصلی اقتصادی ، محدود به سرمایه بیشتر، منابع طبیعی و نیروی کار بیشتر و مانند اینها نمیباشد، بلکه منبع اقتصادی اصلی دانش و سرمایه های اجتماعی خواهد بود. در گذشته و در اقتصاد صنعتی، عوامل تولید ثروت، شامل داراییهای فیزیکی و مشهود مانند زمین، نیروی کار، پول، ماشین آلات و مانند اینها بوده و از ترکیب این عوامل اقتصادی، ثروت تولید شده است. با این حال در حال حاضر ، مبانی ایجاد ثروت به سمت دارایی های نامشهود و ناملموس گسترش پیدا کرده است . مقوله هایی از قبیل سرمایه فکری و سرمایه اجتماعی (بنتیس[۲۲] ، ۱۹۹۸ ). در واقع امروزه سازمانها نیاز دارند تا بتوانند داراییهای خود را از نو طبقهبندی کنند. این موضوع را درک نمایند که چگونه این داراییها میتوانند اهداف استراتژیک آنها را حمایت کنند و سهم آنها را به ارزش سازمان بصورت کمی درآورند و بتوانند این داراییهای خود را با داراییهای رقبای خود، مقایسه کنند. بدین منظور بایستی ابتدا طبقهبندی جدیدی از داراییهای سازمانی در این عصر ارائه شود ( تایلس[۲۳] و همکاران، ۲۰۰۲).
در اقتصاد فعلی که به اقتصاد دانشی[۲۴] مشهور شده است، داراییهای فکری بخصوص سرمایههای انسانی و دارایی های جمعی مانند سرمایه اجتماعی جزء مهمترین داراییهای سازمانی محسوب میشوند و موفقیت بالقوه سازمانها ریشه در قابلیت فکری آنها دارد تا داراییهای مشهود آنها ( فلامهولتز[۲۵] ، ۲۰۰۲) . همچنین از این عوامل به عنوان زمینه های تمایز میان سازمانهای امروزی یاد می شود. به عنوان مثال ، سازمانهایی که در سایه توجه به مقوله سرمایه اجتماعی، همکاری و هماهنگی میان اعضا خود را بهبود میبخشند و از طریق تبدیل اهداف فردی به اهداف سازمانی و همچنین توسعه روابط میان کارکنان و مدیران به جنبه های نامشهود اجتماعی در سازمان خود می پردازند، معمولا از عملکرد بهتری برخوردار بوده و در کسب مزیت رقابتی در مقایسه با رقبای هم سطح خود موفق تر عمل می نمایند (ترکینا و تای[۲۶] ، ۲۰۱۳ ) .
از منظر محققان دیکر هم (وستلوند[۲۷]، ۲۰۰۶در اقتصاد دانشی ، دارایی های نامشهود جای دارایی ها و سرمایه های فیزیکی ( یا همان سرمایه های کلاسیک[۲۸] ) را گرفته اند و امروزه این دارایی های نامشهود هستند که تعیین کننده موفقیت یا عدم موفقیت سازمانها محسوب می شوند (مارتینز-کاناس[۲۹] و همکاران ، ۲۰۱۱) .
گلدفینگر[۳۰] (۱۹۹۴) اقتصاد دانشی را از سه بعد بررسی میکند:
بعد اول: تقاضایی که برای کالاهای های نامشهود وجود دارد. (خدمات)
بعد دوم: داراییهای نامشهود بر عوامل تولید مسلط میشوند یعنی بیشتر عوامل تولید از داراییهای نامشهود هستند و بعبارت دیگر داراییهای نامشهود در بین عوامل تولید، نقش بارزتر و بیشتری ایفا میکند.
بعد سوم: قوانین جدیدی برای سازمان تجاری، رقابت و ارزشگذاری ظهور میکند (مدنی و همکاران ، ۱۳۹۲).
درنتیجه محیط کسب و کار بطور شگفتانگیزی تغییر میکند. در کسب و کارها و اقتصاد قرن ۲۱، بر روی اطلاعات، فناوری اطلاعات، تسهیم دانش به خصوص در سایه روابط بین فردی، نرمافزارها، هنجارهای اجتماعی/سازمانی، حق اختراعها، تحقیقات، نوآوریها و نظایر آن سرمایهگذاری میشود که همگی جزئی از داراییهای نامشهود و سرمایههای فکری و اجتماعی هستند (ایمره[۳۱] ، ۲۰۱۳). از منظر محققان دیگر نیز در اقتصاد دانشی، مهمترین داراییها و عوامل تولید شرکتها نامشهود بوده و استفاده از آنها، نه تنها از ارزششان کم نمیکند، بلکه به ارزش آنها نیز میافزاید. این نوع داراییهای نامشهود شامل: دانش، سرمایه فکری و اجتماعی و نظیر اینها هستند. ولی در اقتصاد صنعتی مهمترین عوامل تولید و داراییها، مشهود و فیزیکی هستند که استفاده از آنها از ارزش آنها میکاهد و این داراییها شامل زمین، ماشین آلات، سرمایههای پولی و امثالهم هستند (ییم و لیم[۳۲] ، ۲۰۱۳).
طی دهه گذشته، کسب و کارها اهمیت مدیریت داراییهای نامشهود خود را درک کردهاند و توسعه مارکها، روابط سهامداران، شهرت و فرهنگ سازمانها را به عنوان مهمترین منابع مزیت پایدار تجاری خود در نظر گرفتهاند. در این اقتصاد، توانایی خلق و استفاده از ارزش این داراییهای نامشهود، یک شایستگی اصلی را برای سازمانها بوجود میآورد (کانان[۳۳] و همکاران ، ۲۰۰۴).
داراییهای نامشهود سازمانی به مجموعه امکانات و پتانسیل سازمانها اشاره دارد که اگرچه مشهود و اغلب قابل خرید و فروش نیستند ، اما در توان و عملکرد سازمانی موثرند. در واقع در بیان ویژگی های داراییهای نامشهود و مقایسه آن با داراییهای مشهود ، می توان به تفاوت نرم افزارها و سخت افزارهای رایانه ای اشاره نمود (مدنی و همکاران، ۱۳۹۲ ). در تعریف دیگر ، دارایی های نامشهود به مجموعه دانش ، توانمندیها ، کیفیت روابط و احساسات مشترک میان کارمندان، سطح هماهنگی و تکامل پذیری کارکنان، تجربه و انگیزش کارکنان اطلاق می شود که اگرچه به آسانی قابل اندازه گیری نیست، اما مسلما بر عملکرد نهایی سازمان موثر است (سیلکاست[۳۴] ، ۲۰۱۳).
امروزه انواع مختلفی از دارایی های نامشهود تحت عنوان سرمایه های سازمانی مطرح شده اند . مفاهیم سرمایه های فکری ، سرمایه های دانشی ، سرمایه های انسانی و غیره ، نمونه هایی از این داراییهای نامشهود سازمانی می باشند. یکی از این دارایی ها که به تازگی در مورد آن ، تحقیقات و مطالعات فراوانی به انجام رسیده است، «سرمایه اجتماعی » می باشد که بیشتر در بطن روابط فی ما بین کارکنان در قالب شبکه ها و تیمهای کاری نهفته است و در قالب روح همکاری و یکدلی بین کارکنان ظهور می یابد (پراساد[۳۵] و همکاران ، ۲۰۱۲) .

۲-۳ مفهوم سرمایه اجتماعی[۳۶]

همانطور که ذکر شد در جوامع امروزی علاوه بر داراییهای مشهود (سرمایه های فیزیکی و اقتصادی) از مقوله دارایی های نامشهود نیز صحبت می شود که از آن جمله می توان به سرمایه های فکری، دانشی و اجتماعی اشاره نمود. در این میان و در سالهای اخیر توجه ویژه ای به مفهوم سرمایه اجتماعی شده است. در ادامه در ارتباط با تاریخچه شکل گیری این مفهوم و ارائه تعاریف آن صحبت خواهیم کرد.

۲-۳-۱ شکلگیری مفهوم سرمایه اجتماعی

مفهوم سرمایه اجتماعی را نخستین بار جیمز کلمن[۳۷] وارد عرصه سیاسی کرد اما تئوری سرمایه اجتماعی بیشتر با نظریه های بوردیو [۳۸]و پوتنام [۳۹]تکامل یافت. از نظر بوردیو سرمایه اجتماعی جمع بالقوه و بالفغلی است که نتیجه مالکیت شبکه ی بادوامی از روابط نهادینه شده بین افراد و عضویت در یک گروه برای دستیابی به منابع آن گروه است (وینتر[۴۰]، ۲۰۰۰).
او با ترکیب نظرات مارکس و وبر ، میان ۴ نوع سرمایه تمایز قائل می شود :
سرمایه اقتصادی
سرمایه اجتماعی
سرمایه فرهنگی
سرمایه نمادین
از نظر بوردیو، شکل های فوق قابل تبدیل به یکدیگرند و ساختار طبقاتی هر جامعه متاثر از نحوه توزیع این چهار نوع سرمایه است (بوردیو، ۱۳۸۱). بوردیو سرمایه اجتماعی را دارای دو مولفه می داند. نخست به عنوان یک منبع که با عضویت گروهی و شبکه های اجتماعی مرتبط است و دوم میزان سرمایه اجتماعی یک کارگزار خاص به حجم شبکه ی ارتباطی او وابسته است. بوردیو ، سرمایه اجتماعی را یک پدیده جمعی می داند (سیسیانین، ۱۳۸۴) .
یکی دیگر از محققینی که در این راستا پیش قدم بود کلمن بود. علاقه کلمن به ترکیب جامعه شناسی با جریان های عمده اقتصادی است. او از سرمایه اجتماعی به منظور تبیین تفاوتها در زندگی افراد استفاده می کند. او بر این اعتقاد است که سرمایه اجتماعی با کارکرد شیء تعریف می شود به اعتقاد او سرمایه اجتماعی مانند اشکال دیگر سرمایه مولداست و امکان دستیابی به هدف های معینی را که در نبود آن دست نیافتنی است فراهم می سازد. سرمایه اجتماعی مانند سرمایه فیزیکی و انسانی کاملا تعویض پذیر نیست اما نسبت به فعالیت های ویژه ای تعویض پذیر است. شکل معینی از سرمایه اجتماعی که در تسهیل کنش های معینی ارزشمند است ممکن است برای کنشهای دیگر، بی فایده یا حتی زیانمند باشد (کلمن، ۱۳۷۷).
پوتنام نیز با بررسی نواحی ایتالیایی و طرح پرسش هایی پیرامون شرایط ضروری برای شکل گیری جامه مدنی جایگاهی تازه به تئوری سرمایه اجتماعی داد. به نظر وی سرمایه اجتماعی در گروه های مدنی و دینی ، پیوندهای خانوادگی ، شبکه های اجتماعی غیر رسمی، دوستان و خویشاوندان، هنجارهای عمل متقابل، داوطلب شدن، از خود گذشتگی و اعتماد نهفته است. به اعتقاد وی سرمایه اجتماعی کنش جمعی نیست بلکه هنجارها و ضمانتهای اعتمادو عمل متقابل در بین شبکه های اجتماعی است که مشکلات غیر قابل حل کنش اجتماعی را حل می کند (پوتنام[۴۱] ، ۱۳۸۱).
دیگر محققی که در این زمینه پیش قدم است، فرانسیس فوکویاما می باشد. فوکویاما نیز بر این باور است که سرمایه اجتماعی را به سادگی می توان به عنوان وجود مجموعه معینی از هنجارها یا ارزشهای غیر رسمی تعریف کرد که اعضای گروهی که همکاری و تعاون میانشان مجاز است ، در آن سهیم هستند. مشارکت در ارزشها و هنجارها به خودی خود باعث تولید سرمایه اجتماعی نمی شود، چرا که این ارزشها ممکن است ارزشهای منفی باشد . هنجارهایی که تولید سرمایه اجتماعی می کنند اساسا باید شامل سجایایی از قبیل صداقت ، ادای تعهدات و ارتباطات دوجانبه باشند . تشکیل گروه های موفق در نبود سرمایه اجتماعی با استفاده از انواع ساز و کارهای مشارکتی مانند قراردادها ، نظام سلسله مراتب ، اساس نامه ها و مانند آن اکان پذیر است. جامعه مدنی که در سالهای اخیر به گونه شایان توجهی کانون نظریه پردازی های مردم سالااری بوده است ، در مقیاس وسیعی محصول سرمایه اجتماعی است ( فوکویاما ، ۱۳۸۵) .
آپهوف نیز برای مفهومی کردن سرمایه اجتماعی عنوان می کند که می بایست آن را به دو طبقه مرتبط به هم تقسیم کرد :
ساختاری
شناختی
وی سرمایه اجتماعی در شکل ساختاری را به شکل های گوناگون سازمان اجتماعی پیوند می زند و مولفه های آن را به این شرح بیان می سازد:
نقش ها
قواعد
روش های قبلی
رویه ها
طبقه بندی شناختی نیز از فرایندهای ذهنی مشتق شده و نتیجه آن ایده هایی است که به وسیله فرهنگ و ایدئولوژی تقویت می شوند و مهمترین مولفه های آن عبارتند از :
هنجارها
نگرش ها
باورهای مبتنی بر تعاون ( آپهوف[۴۲] ، ۲۰۰۰) .

دانلود متن کامل پایان نامه در سایت jemo.ir موجود است

مدیر سایت