• by 92
  • آبان 29, 1397
  • 0 Comments

نقش و وظایف کادر اداری دادگاه از مراحل اعتراض به رأی تا مرحله¬ی اجرای رأی

وظایف مدیران دفاتر

گفتار اول: وظایف مدیران دفاتر در باب درخواست تجدید نظر

بند اول: ثبت دادخواست تجدید نظر و ارائه رسید

ماده 339:

متقاضی تجدید نظر باید دادخواست خود را ظرف مهلت مقرر به دفتر دادگاه صادر کننده رأی یادفتر شعبه اول دادگاه تجدید نظر یا به دفتر بازداشتگاهی که در آنجا توقیف است، تسلیم نماید، هر یک از مراجع یاد شده در بالابایدبلافاصله پس از وصول دادخواست آن را ثبت و رسیدی مشتمل بر نام متقاضی و طرف دعوا ، تاریخ تسلیم، شماره ثبت و دادنامه به تقدیم کننده تسلیم و در روی کلیه برگهای دادخواست تجدید نظر همان تاریخ را قید کند این تاریخ ، تاریخ تجدید نظر خواهی محسوب می گردد.

نکات :

1ـ بدلالت این ماده متقاضی تجدید نظر باید دادخواست خود را ظرف مهلت 20 روز از تاریخ ابلاغ رأی به یکی از مراجع ذیل تسلیم نماید.

1ـ 1ـ دفتر دادگاه صادر کننده رأی

2ـ1 ـ دفتر شعبه اول دادگاه تجدید نظر

3ـ1ـ دفتر بازداشتگاهی که متقاضی تجدید نظر درآنجا توقیف است.

2ـ هریک از مراجع مذکور باید بلافاصله پس از وصول دادخواست آن را ثبت و رسیدی مشتمل بر نام متقاضی و طرف دعوا، تاریخ تسلیم ،شماره ثبت به تقدیم کننده دادخواست تجدید نظر تسلیم نموده و تاریخ تسلیم را در روی کلیه برگهای دادخواست قید می نماید.

3ـ تاریخ مذکور تاریخ تجدید نظر خواهی محسوب می شود بعبارتی همانگونه که بیان شد از تاریخ ابلاغ دادنامه مهلت تجدید نظر خواهی 20 روز می باشد وچنانچه درخارج از فرجه مقرر تقاضای تجدید نظر خواهی شود دادخواست تجدید نظر توسط دادگاه رد خواهد شد .

4ـ چنانچه متقاضی تجدید نظر دادخواست را به دفتر شعبه اول دادگاه تجدید نظر یا به دفتر بازداشتگاه تقدیم نماید مراجع یاد شده پس ازوصول دادخواست آن را ثبت و رسیدی مشتمل بر نام متقاضی و طرف دعوا وتاریخ تسلیم به متقاضی تسلیم و در برگهای دادخواست همان تاریخ را که تجدید نظر خواهی محسوب می شود قید می نماید پس از این اقدام دادخواست را به دادگاه صادر کننده رأی ارسال می نماید .

5ـ در صورتی که دادخواست تجدید نظر در فرجه مقرر قانونی یعنی ظرف 20 روز پس از تاریخ ابلاغ رأی تقدیم شده باشد مدیر دفتر دادگاه بدوی پس از تکمیل پرونده ظرف 2 روز پرونده را به مرجع تجدید نظر ارسال می نماید .

6 ـ چنانچه دادخواست تجدید نظر در فرجه مقرر قانونی بصورت ناقص تقدیم شود مدیر دفتر دادگاه بدوی اخطار رفع نقص با قید موارد نقص صادر و به درخواست دهنده ابلاغ می نماید ، متقاضی باید ظرف 10 روز تاریخ رفع نقص نماید.

7 ـ در صورتی که دادخواست تجدید نظر در فرجه مقرر قانونی تقدیم شده باشد، مدیر دفتر دادگاه بدوی پس از تکمیل آن پرونده را ظرف دو روز به مرجع تجدید نظر که همان تجدید نظر استان مربوطه می باشد ارسال می نماید.

8ـ دادگاه بدوی در موارد ذیل قرار رد دادخواست، تجدید نظر را صادر می نماید .

الف: دادخواست تجدید نظر در خارج از فرجه مقر قانونی تقدیم شده باشد.

ب: تجدید نظر خواه در فرجه قانونی نسبت به رفع نقص دادخواست تجدید نظر خواه اقدام ننماید .

قرار رد دادخواست تجدید نظر توسط دادگاه بدوی صادر می شود و ظرف 20 روز از تاریخ ابلاغ قابل اعتراض در مرجع تجدید نظر می باشد و رأی دادگاه تجدیدنظر در این خصوص قطعی است.

9ـ تفاوت و آثار رد دادخواست بدوی با رد دادخواست تجدید نظر[1] :

1ـ 9ـ مرجع صدور قرار رد دادخواست بدوی دفتر ( مدیر دفتر ) دادگاه بدوی است در صورتی که مرجع صدور قرار رد دادخواست تجدید نظر دادگاه بدوی است .

2ـ9ـ مرجع اعتراض به قرار رد دادخواست بدوی دادگاه بدوی می باشد، در صورتی که مرجع اعتراض به قرار رد دادخواست تجدید نظر دادگاه تجدید نظر استان است .

3ـ9ـ اعتراض به قراررد دادخواست بدوی بدون هزینه دادرسی است ولی برای اعتراض به قرار رد دادخواست تجدید نظر باید هزینه دادرسی پرداخت شود .

10 ـ هزینه اعتراض به قرار رد دادخواست تجدید نظر با استناد به ماده 3 قانون وصول برخی از در آمدهای دولت و مصرف آن درموارد معین مصوب 1373، یکهزار (1000ریال) است .

بند دوم: صدور اخطار رفع نقص

ماده 345 :

هر دادخواستی که نکات یادشده در بندهای(4،3،2، 5و6) ماده (341) و مواد (342)و(343) درآن رعایت نشده باشد به جریان نمی افتد و مدیر دفتر دادگاه بدوی ظرف دو روز از تاریخ وصول دادخواست، نقایص را به طور تفصیل به دادخواست دهنده به طور کتبی اطلاع داده و از روز ابلاغ ده روز به او مهلت می دهد که نقایص را رفع کند و اگر محتاج تجدید دادخواست است آن را تجدید نماید ، درغیر این صورت برابر تبصره (2) ماده (339) اقدام خواهد شد .

نکات :

1ـ در موارد ذیل دادخواست تجدید نظر ، به جریان نمی افتد :

الف: در صورت عدم رعایت بندهای 4،3،2 5و6) ماده 341 ق.آ.د.م بدلالت ماده 341 در دادخواست (تجدید نظر) باید نکات زیر قید شود :

1ـ نام و نام خانوادگی واقامتگاه و سایر مشخصات تجدید نظر خواه و وکیل او در صورتی که دادخواست را وکیل داده باشد .

2ـ نام ونام خانوادگی ،اقامتگاه و سایر مشخصات تجدید نظر خوانده

3ـ حکم یا قراری که از آن در خواست تجدید نظر شده است .

4ـ دادگاه صادر کننده رأی

5ـ تاریخ ابلاغ رأی

6ـ دلائل تجدید نظر خواهی

ب: در صورت عدم رعایت ماده 342 ق.آ.د.م

ماده 342 :ق.آ.د.م می گوید هرگاه دادخواست دهنده عنوان قیومت یا ولایت یا وصایت یاوکالت یا مدیریت شرکت وامثال آن راداشته باشد بایدرونوشت یا تصویر سندی را که مثبت سمت او می باشد پیوست دادخواست نماید.

بدیهی است که سمت دادخواست دهنده باید محرز باشد واحراز آن با ضمیمه نمودن تصویر سندی که مثبت سمت او است می باشد.

ج : عدم رعایت مفادماده 343ی ق.آ.د.م :

1ـ بدلالت ماده 343 دادخواست و برگهای پیوست آن باید دردو نسخه و در صورت متعدد بودن تجدید نظر خوانده به تعداد آنها به علاوه یک نسخه باشد.

همانگونه که قبلاً در باب دادخواست نخستین بیان شد دادخواست و برگهای پیوست آن باید در دونسخه باشد که یک نسخه در پرونده بایگانی و نسخه دیگر برای خوانده ارسال می شود .

2ـ دادخواستی که با عدم رعایت مقررات بالا تقدیم می شود بجریان نمی افتد ودراین فرض مدیر دفتردادگاه بدوی ظرف 2 روز از تاریخ وصول دادخواست نقایص را به تفصیل و بطور کتبی به دادخواست دهنده اطلاع می دهد تا ظرف مدت 10 روز ازتاریخ ابلاغ نسبت به رفع نقص اقدام نماید .

3ـ در صورتی که دادخواست دهنده ظرف 10روز نسبت به رفع نقص اقدام ننماید دادگاه قرار رد دادخواست تجدید نظر را صادر می نماید این قرار ظرف 20 روز از تاریخ ابلاغ قابل اعتراض در مرجع تجدید نظر می باشد . 4ـ رأی دادگاه تجدید نظر نسبت به رد قرار دادخواست تجدیدنظر قطعی است.

5ـ قید عبارت « مدیر دفتر دادگاه بدوی » در این ماده از دو جهت در خور تأمل است .

الف: در ماده 339 ق.آ.د.م مرجع تقدیم دادخواست تجدید نظر دفتر دادگاه صادرکننده رأی ، یا دفتر شعبه اول دادگاه تجدیدنظر یا دفتر باز داشتگاهی که متقاضی تجدید نظر درآن جا توقیف است، می باشد .

پیش بینی شده بود که دو مرجع اخیر مکلف بودندپس از وصول دادخواست آن را به دفتر دادگاه صادر کننده رأی ارسال نماید قید مذکور افاده این معناست که فقط مدیر دفتر دادگاه صادر کننده رأی از مراجع مذکور مکلف است نقایص را اعلام نماید ودر صورت عدم اقدام در خصوص رفع نقص دادگاه رد دادخواست تجدید نظر را صادر نماید.

6ـ در صورتی که از دادخواست تجدیدنظر در مهلت مقرر قانونی رفع نقص نگردد، به موجب قرار دادگاه صادر کننده رأی بدوی رد می شوداین قرار ظرف 20 روز از تاریخ ابلاغ در مرجع تجدید نظر قابل اعتراض است .

  رویای دور اما نزدیک زنان سرزمین من 

بند سوم : ارسال یک نسخه از دادخواست تجدید نظربه طرف دعوا

ماده 346 :

مدیر دفتر دادگاه بدوی ظرف دو روزاز تاریخ وصول دادخواست و ضمائم آن و یا پس از رفع نقص ، یک نسخه از دادخواست و پیوست های آن را برای طرف دعوا می فرستد که ظرف ده روز از تاریخ ابلاغ پاسخ دهد، پس از انقضای مهلت یاد شده اعم از این که پاسخی رسیده یا نرسیده باشد، پرونده را به مرجع تجدید نظر می فرستد .

نکات :

بدلالت این ماده :

1ـ مدیر دفتر دادگاه بدوی ملکف است ظرف 2 روز از تاریخ وصول دادخواست و ضمائم آن و یا ظرف 2 روز پس از رفع نقص یک نسخه از دادخواست و ضمائم آن را برای طرف دعوا ارسال دارد ،تا طرف دعوا ظرف 10 روز از تاریخ ابلاغ پاسخ دهد .

2ـ مدیر دفتر دادگاه مکلف است پس ازانقضای مهلت 10 روز اعم از اینکه از ناحیه تجدیدنظرخوانده پاسخی رسیده یا نرسیده باشد پرونده  را به مرجع تجدید نظر ارسال نماید .

3ـ اگر تجدید نظر خوانده 2 نفروکیل داشته باشد تجدید نظر خواه بایددادخواست تجدید نظر را به تعداد تجدید نظر خوانده بعلاوه دو نسخه تقدیم دادگاه نماید.

گفتار دوم : وظائف مدیران دفاتر در باب فرجام خواهی

بند اول: ثبت دادخواست فرجامی و ارائه رسید

ماده 379:

فرجام خواهی با تقدیم دادخواست به دادگاه صادر کننده رأی به عمل می آید .مدیر دفتر دادگاه مذکور باید دادخواست رادر دفتر ثبت و رسیدی مشتمل برنام فرجام خواه و طرف او و تاریخ تقدیم دادخواست با شماره ثبت به تقدیم کننده تسلیم و در روی کلیه برگهای دادخواست تاریخ تقدیم را قید نماید. تاریخ تقدیم دادخواست ابتدای فرجام خواهی محسوب می شود .

نکات :

1ـ ماده 366 ق.آ.د.م در تعریف رسیدگی فرجامی می گوید : رسیدگی فرجامی عبارتست ازتشخیص انطباق یا عدم انطباق رأی مورد درخواست فرجامی باموازین شرعی و مقررات قانونی

2ـ مواد 367 و 368 ق.آ.د.م در خصوص آراء قابل فرجام خواهی می گوید .

ماده 367 :آرای دادگاههای بدوی که به علت عدم درخواست تجدید نظر قطعیت یافته قابل فرجام خواهی نیست مگر درموارد زیر :

الف: احکام

1ـ احکامی که خواسته آن بیش از بیست میلیون (000/000/20) ریال باشد.

2ـ احکام راجع به اصل نکاح و فسخ آن، طلاق ، نسبت ، حجر ، وقف ، ثلث ، حبس و تولیت

ب ـ قرارهای زیر مشروط به این اصل حکم راجع به آنها قابل رسیدگی فرجامی باشد.

1ـ قرار ابطال یا رد دادخواست که ازدادگاه صادر شده باشد .

2ـ قرارسقوط دعوا یا عدم اهلیت یکی از طرفین دعوا

ماده 368 : آرای دادگاههای تجدید نظر استان قابل فرجام خواهی نیست مگردر موارد زیر:

الف ـ احکام

احکام راجع به اصل نکاح و فسخ آن ، طلاق ، حجر و وقف

ب ـ قرار های زیر مشروط به این که اصل حکم راجع به آنها قابل رسیدگی فرجامی باشد.

1)قرار ابطال یارد دادخواست که از دادگاه تجدید نظر صادر شده باشد.

2)قرار سقوط دعوا یا عدم اهلیت یکی از طرفین دعوا

3ـ بدلالت این ماده فرجام خواهی با تقدیم دادخواست به دادگاه صادر کننده رأی بعمل می آید مدیر دفتر دادگاه مکلف است .

الف: دادخواست را در دفتر ثبت نماید .

ب:رسیدی مشتمل بر نام فرجام خواه و طرف او وتاریخ تقدیم دادخواست باشماره ثبت به تقدیم کننده تسلیم نماید ..

ج: در روی کلیه برگهای دادخواست تاریخ تقدیم را قید نماید.

4ـ منظور از دادگاه صادر کننده  رأی همان دادگاه بدوی است .

 

بند دوم: اخطار رفع نقص

ماده 383:

دادخواستی که برابرمقررات یاد شده در دو ماده قبل تقدیم نشده و یا هزینه دادرسی آن پرداخت نگردیده باشد به جریان نمی افتد .

مدیر دفتر دادگاه درموارد یاد شده ظرف دو روز ازتاریخ رسید دادخواست ، نقایص آن را به طور مشخص به دادخواست دهنده اخطار می نماید و از روز ابلاغ ده روز به او مهلت می دهد نقایص را رفع کند.

در صورتی که دادخواست خارج ازمهلت داده شده ،یا درمدت یاد شده تکمیل نشود، به موجب قرار دادگاهی که دادخواست به آن تسلیم گردیده رد می شود .

این قرار ظرف بیست روز از تاریخ ابلاغ قابل شکایت در دیوان عالی کشور می باشد رأی دیوان قطعی است .

نکات :

1ـ دادخواست فرجام خواهی باید طبق مقرراتی باشد که در موارد 380 ـ 381 و 382 ق.آ.د.م پیش بینی شده است متن مواد مذکور چنین است :

ماده 380: در دادخواست باید نکات زیر قید شود :

1ـ نام و نام خانوادگی و اقامتگاه و سایر مشخصات فرجام خواه و و کیل او در صورتی که دادخواست راوکیل داده باشد.

2ـ نام ونام خانوادگی واقامتگاه و سایر مشخصات فرجام خوانده

3ـ حکم یا قراری که از آن درخواست فرجام شده است

4ـ دادگاه صادر کننده رأی

5ـ تاریخ ابلاغ رأی

6ت دلائل فرجام خواهی

ماده 381 : به درخواست فرجام خواهی باید برگهای زیر پیوست شود:

1ـ رونوشت یا تصویر مصدق حکم یا قراری که از آن فرجام خواسته می شود :

2ـ لایحه متضمن اعتراضات فرجامی

3ـ وکالتنامه وکیل یا مدرک مثبت سمت تقدیم کننده دادخواست فرجامی در صورتی که خود فرجام خواه دادخواست را نداده باشد .

ماده 382: دادخواست و برگهای پیوست آن باید در دو نسخه و در صورت متعدد بودن طرف دعوا به تعداد آنها به علاوه یک نسخه باشد، به استثنای مدرک مثبت سمت که فقط به نسخه اول ضمیمه می شود.

2ـ بدلالت این ماده دادخواست فرجامی در موارد ذیل به جریان نمی افتد :

الف : دادخواستی که برابر مقررات مواد 381،382که دربند (1) عیناً نقل شد تقدیم نشده باشد.

ب : هزینه دادرسی دادخواست فرجامی پرداخت نشده باشد.

درموارد مذکور مدیر دفتر دادگاه مکلف است ظرف 2 روز از تاریخ رسید دادخواست نقایص آن را به طور مشخص به دادخواست دهنده اطلاع دهد و از روز ابلاغ ده روز به او مهلت دهد که نقایص را رفع نماید.

3ـ هزینه دادرسی مرحله فرجامی حسب مستفاداز بند 12 ماده 3 قانون وصول برخی از در آمدهای دولت و مصرف آن درموارد معین احکامی که محکوم به آن تا ده میلیون (000/000/10) ریال باشد 3% ارزش محکوم به و مازاد بر آن به نسبت 4% ارزش محکوم به می باشد.

4ـ در دو صورت قرار رد دادخواست فرجامی توسط دادگاه صادر می شود :

الف: دادخواست خارج از فرجه مقرر تقدیم شده باشد . ناگفته نماند وفق ماده 397 ق.آ.د.م مهلت درخواست فرجام خواهی برای اشخاص ساکن ایران بیست روز و برای اشخاص مقیم خارج دوماه می باشد.

ب: دادخواست درفرجه مقرر بطور ناقص تقدیم شده باشد و مدیر دفتر مواردنقص را به طور مشخص به دادخواست دهنده اخطار نماید ولی دادخواست دهنده ظرف مهلت مقرر 10 روز نسبت به رفع نقص اقدام ننماید

5 ـ قرار صادر ظرف 20 روز قابل شکایت دردیوانعالی کشور است .

6ـ این سوال متبادر به ذهن است که چنانچه دادخواست دهنده مقررات ماده 380 ق.آ.د.م را رعایت ننماید دفتر مواجه باچه تکلیفی است؟ از وحدت ملاک صدر ماده 384 که می گوید : اگر مشخصات فرجام خواه دردادخواست فرجامی معین نشده و در نتیجه هویت دادخواست دهنده معلوم نباشد دادخواست بلا اثر می ماند و پس از انقضای مهلت فرجام خواهی به موجب قرار دادگاهی که دادخواست به آنجا داده شد، رد می شود می توان استفاده کرد که دادخواست بلا اثر می ماند، و چنانچه در فرجه فرجام خواهی رفع نقص نشد دادگاه بدوی قرار رد دادخواست فرجامی را صادر می نماید.

بند سوم: الصاق قرار رد دادخواست به دیوار دادگاه

قانونگذار در دو ماد از این قانون پیش بینی کرده است ، قرار رد دادخواستی که توسط دادگاه بدوی صادر می شودبایدبه دیوار دادگاه الصاق شود.

اول ـ ماده 344: اگرمشخصات تجدید نظر خواه دردادخواست معین نشده و معلوم نباشد که دادخواست دهنده چه کسی می باشداقامتگاه او معلوم نباشدو قبل از انقضای مهلت، دادخواست تکمیل یا تجدید نشود، پس از انقضای مهلت ، دادخواست یاد شده به موجب قرار دادگاهی که دادخواست را دریافت نموده و رد می گردد. این قرار نسبت به اصحاب دعوا ظرف ده روز از تاریخ الصاق به دیوار دادگاه قابل اعتراض در دادگاه تجدیدنظر خواهد بود .

  رژیم جنرال موتورز (GM) چیه و چه فایده هایی داره؟

تبصره ـ مهلت مقرر در این ماده وماده (336)[2] شامل موارد نقص مذکوردرماده (326) [3]نخواهد بود.

نکات :

1ـ با عنایت به آنچه گذشت دادخواست تجدید نظر بایداز هر حیث کامل باشد و در صورتی که دادخواست ناقص باشد  مدیر دفتر دادگاه ظرف 2 روز از تاریخ تقدیم دادخواست به تقدیم کننده دادخواست اطلاع می دهد که ظرف 10 روز نسبت به رفع نقص اقدام نماید.

2 ـ ازجمع تبصره 2 ماده 339 ق.آ.د.م که مقرر می دارد « در صورتی که دادخواست خارج از مهلت داده شود ویا در مهلت قانونی رفع نقص نگردد، به موجب قرار دادگاه صادر کننده رأی بدوی رد می شود » با این ماده ، دادخواست تقدیمی درموارد ذیل توسط دادگاه بدوی رد می شود:

الف: چنانچه دادخواست خارج ازمهلت مقرر تقدیم شده باشد.

ب : چنانچه دادخواست تقدیمی ناقص باشد و تقدیم کننده دادخواست در فرجه مقرر اقدام به رفع نقص ننماید.

ج: معلوم نباشد دادخواست دهنده چه کسی می باشد بعبارتی مشخصات تجدید نظر خواه در دادخواست معین نباشد.

د : اقامتگاه تجدید نظر خواه معلوم نباشد .

3ـ قرار صادر توسط دفتر دادگاه برای ابلاغ اصحاب دعوا به دیوار دفتر داداه الصاق می شود بعبارتی الصاق قرار مذکور به دیوار دفتر دادگاه به منزله ابلاغ آن به اصحاب دعوا می باشد.

4ـ قرار صادره ظرف 10 روز از تاریخ الصاق به دیوار دادگاه قابل اعتراض در دادگاه تجدیدنظر خواهدبود .

دوم ـ ماده 384 :

اگرمشخصات فرجام خواه در دادخواست فرجامی معین نشده و درنتیجه هویت دادخواست دهنده معلوم نباشد، دادخواست بلا اثر می ماند و پس ازانقضای مهلت فرجام خواهی به موجب قراردادگاهی که دادخواست به آنجا داده شده، رد می شود قرار یادشده ظرف بیست روز از تاریخ الصاق به دیوار دفتر دادگاه صادر کننده ،قابل شکایت در دیوان عالی کشورمی باشد ، رأی دیوان قطعی است .

نکات :

1ـ با در نظر داشتن مطالبی که در خصوص دادخواست فرجامی بیان شد.بدلالت این ماده چنانچه مشخصات فرجام خواه در دادخواست فرجامی معین نشده و درنتیجه هویت دادخواست دهنده معلوم نباشددادخواست بلا اثر می ماند در این صورت با انقضای مهلت فرجامی توسط دادگاه قرار رد دادخواست صادر می شود.

2ـ این سوال متبادر به ذهن است که پرونده (دادخواست فرجامی ) تا چه زمانی بلا اثر می ماند؟ درمقام پاسخ به این سوال می توان گفت از آنجا که وفق ماده 379 ق.آ.د.م مهلت فرجام خواهی برای اشخاص ساکن ایران20 روز و برای اشخاص مقیم خارج 2 ماه می باشد و باعنایت به عبات « پس از انقضای مهلت فرجام خواهی » درماده 384 تا انقضای مهلت فرجام خواهی دادخواست بلا اثر می ماند و بعد از آن قرار رد دادخواست توسط دادگاه صادر می شود بعبارتی چنانچه تقدیم کننده دادخواست فرجامی که هویت او در دادخواست معلوم نیست درفرجه فرجام خواهی به دفتر دادگاه مراجعه نمایدومشخصات خود را کامل نماید دادخواست فرجامی به جریان می افتد.

3 ـ قرار صادره برای ابلاغ به اصحاب دعوا به دیوار دفتر دادگاه الصاق می شود بعبارتی الصاق قرار مذکور به دیوار دفتر دادگاه به منزله ابلاغ آن به اصحاب دعوا می باشد.

4 ـ قرار صادره ظرف 20 روز ازتاریخ الصاق به دیوار دادگاه قابل اعتراض در دیوان عالی کشور می باشد.

5ـ منظور ازدیوار دادگاه ، دیوارهمان دادگاهی است که دادخواست به آن تقدیم شده است زیر اصحاب دعوا جهت کسب اطلاع ازسیر پرونده خود مستقیماً به (دفتر) همان شعبه مراجعه می کنند پیشنهاد می نماید بمنظور جلوگیر ی ازتضییع احتمالی حقوق اصحاب دعوا تابلوئی در درب ورودی دادگاه(دفتر دادگاه ) جهت الصاق اینگونه قرار ها نصب شود.

بندچهارم: ارسال یک نسخه ازدادخواست به طرف دعوا

ماده 385 :

در صورتی که دادخواست فرجام خواهی تکمیل باشد، مدیر دفتر دادگاه یک نسخه از دادخواست و پیوستهای آن را برای طرف دعوا، ارسال می دارد تا ظرف بیست روز به طور کتبی پاسخ دهد پس از انقضای مهلت یاد شده اعم از این که پاسخی رسیده یانرسیده باشد، پرونده را همراه با پرونده مربوط به رأی فرجام خواسته ، به دیوان عالی کشور می فرستد.

نکات:

بدلالت این ماده در صورتی که دادخواست فرجامی تکمیل باشد مدیر دفتر با دو تکلیف مواجه است :

الف :ارسال یک نسخه ازدادخواست و ضمائم آن برای طرف دعوا .

ب: ارسال پرونده به دیوان عالی کشور

ناگفته نماند مدیر دفتر زمانی پرونده را به دیوانعالی کشور ارسال می نمایند که در اخطاریه ارسال یک نسخه از دادخواست و ضمائم آن به فرجام خوانده اعلام نماید با انقضای مهلت مذکور خواه پاسخی از فرجام خوانده رسیده باشد خواه نرسیده باشد پرونده را همراه با پرونده مربوط به رأی فرجام خواسته به دیوان عالی کشور ارسال می نماید.

2ـ طرفی که ظرف موعد مقرر پاسخ نداده باشد می تواند بعداً پاسخ خود را برای شعبه دیوان عالی کشور که رسیدگی فرجامی می کند ارسال دارد و گذشتن موعد 20 روز مانع حق پاسخگویی وی نخواهد شد.

گفتار سوم : وظائف مدیران دفاتر در باب اعاده دادرسی

بند اول : وصول دادخواست اعاده دادرسی

بند دوم:  صدور اخطار رفع نقص

ماده 433:

درخواست اعاده دادرسی اصلی به دادگاهی تقدیم می شود که صادر کننده همان حکم بوده است و درخواست اعاده دادرسی طاری به دادگاهی تقدیم می گردد. که حکم در آنجا به عنوان دلیل ابراز شده است.

تبصره : پس ازدرخواست اعاده دادرسی طاری بایددادخواست لازم ظرف سه روز به دفتر دادگاه تقدیم گردد .

نکات :

1ـ اعاده دادرسی از طریق فوق العاده شکایت است که ماده 426 این قانون در خصوص جهات اعاده دادرسی می گوید : « نسبت به احکامی که قطعیت یافته ممکن است به جهات ذیل درخواست اعاده دادرسی شود:

1ـ موضوع حکم ، مورد ادعای خواهان نبوده باشد .

2ـ حکم به میزان بیشتر از خواسته صادرشده باشد .

3ـ وجود تضاد در مفاد یک حکم که ناشی از استناد به اصول یا به مواد متضاد باشد .

4 ـ حکم صادره با حکم دیگری درخصوص همان دعوا واصحاب آن ، که قبلاً توسط همان دادگاه صادر شده است متضادباشد بدون آن که سبب قانونی موجب این مغایرت باشد.

5 ـ طرف مقابل درخواست کننده اعاده دادرسی حیله و تقلبی به کار برده که در حکم دادگاه موثر بوده است.

6ـ حکم دادگاه مستندبه اسنادی بوده که پس از صدور حکم جعلی بودن آنها ثابت شده باشد.

7ـ پس از صدور حکم ، اسنادو مدارکی به دست آید که دلیل حقانیت در خواست کننده اعاده دادرسی باشد و ثابت شود اسناد و مدارک یاد شده در جریان دادرسی مکتوم بوده و در اختیار متقاضی نبوده است .»

2ـ ماده 427 همان قانون درخصوص مهلت درخواست اعاده دادرسی می گوید : مهلت درخواست اعاده دادرسی برای اشخاص مقیم ایران بیست روز برای اشخاص مقیم خارج از کشور دو ماه می باشد.

3 ـ ماده 433 این قانون دراقسام اعاده دادرسی می گوید : اعاده دادرسی بر دو قسم است :

الف: اصلی که عبارت است از این که متقاضی اعاده دادرسی  به طور مستقل آن را درخواست نماید .

ب : طاری که عبارت است از این که در اثنای یک دادرسی حکمی به عنوان دلیل ارائه شود و کسی که حکم یاد شده علیه او برگزیده نسبت به آن درخواست اعاده دادرسی نماید.

4 ـ منظور از « دادگاه » در متن این ماده دفتر دادگاه می باشد که مسامحه در تعبیر است و عبارت « دفتر دادگاه » در تبصره ذیل این ماده مویداین نظر است[4].

5 ـ طبق این ماده دادخواست اعاده دادرسی اصلی ـ وآن در صورتی است که درخواست کننده اعاده دادرسی مستقلاً درخواست اعاده دادرسی نماید  به دفتر دادگاهی تقدیم می شود که صادر کننده همان حکم بوده است .

  ارزیابی کارکنان دشوارترین وظیفه یک مدیر!

6 ـ بدلالت این ماده درخواست اعاده دادرسی طاری به دادگاهی تقدیم می شود که حکم در آنجا به عنوان دلیل ابراز شده است و برابر تبصره ذیل آن متقاضی باید ظرف 3 روز دادخواست خود را به دفتر دادگاه تقدیم نماید .

7 ـ بدلالت فراز اخیر تبصره ماده 435[5]سایر تشریفات و ترتیبات رسیدگی دادخواست نخستین و وظایف مدیر دفتر در دادخواست اعاده دادرسی نیز تسری دارد .

گفتار چهارم : وظایف مدیر دفتر دادستان کل کشور

بند اول: وصول دادخواست رسیدگی فرجامی

بند دوم : صدور اخطار رفع نقص

ماده 388:

دفتر دادستان کل کشور دادخواست رسیدگی فرجامی را دریافت و در صورت تکمیل بودن آن از جهت ضمائم و مستندات وهزینه دادرسی برابر مقررات آن را ثبت و ضمیمه پرونده اصلی به نظر دادستان کل کشور می رساند . دادستان کل چنانچه ادعای آنها را درخصوص مخالفت بین رأی با موازین شرع یا قانون، مقرون به صحت تشخیص دهد از دیوان عالی کشور درخواست نقض آن را می نماید در صورت نقض رأی در دیوان عالی کشور، برابر مقررات مندرج در مبحث ششم این قانون اقدام خواهد شد .

تبصره ـ چنانچه دادخواست تقدیمی ناقص باشد دفتردادستان کل کشور به تقدیم کننده دادخواست ابلاغ می نماید که ظرف ده روز از آن رفع نقص کند هر گاه در مهلت مذکور  رفع نقص نشود دادخواست قابل ترتیب اثر نخواهد بود دادخواست خارج از مهلت نیز قابل ترتیب اثر نیست .

نکات :

1 ـ ماده 387ق.آ.د.م بیان داشته هرگاه رأی قابل فرجام در مهلت مقرر قانونی فرجام خواهی نشد، یا به هر علتی درآن مورد قرار رد دادخواست فرجامی صادر و قطعی شده باشد و ذی نفع مدعی خلاف شرع  یا قانون بودن آن رأی باشد، ازطریق دادستان کل کشور تقاضای رسیدگی فرجامی بنماید .تقاضای یادشده مستلزم تقدیم دادخواست و پرداخت هزینه دادرسی فرجامی است .

تبصره ـ مهلت تقدیم دادخواست یک ماه حسب مورد از تاریخ انقضاء مهلت فرجام خواهی یا قطعی شدن قرار رد دادخواستفرجامی یا ابلاغ رأی دیوان عالی کشوردر خصوص تأیید قرار رد دادخواست فرجامی می باشد .

ملاحظه می شود که این ماده نحوه و شرایط دادخواست رسیدگی فرجامی را بیان می دارد تقاضای رسیدگی فرجامی از دادستان کل کشور از طریق فوق العاده رسیدگی فرجامی باشد .

2ـ طبق ماده 387 ق.آ.د.م آراء ذیل قابل تقاضای رسیدگی فرجامی از دادستان کل کشور است .

رأی که قابل فرجام باشد ودر مهلت مقرر قانونی فرجام خواهی نشده باشد .

ب : از رأی قابل فرجام تقاضای فرجام خواهی شده باشد ولی قرار رد دادخواست فرجامی توسط دادگاه صادر شده باشد ورأی مذکور به قطعیت رسیده باشد .

توضیح اینکه آراء قابل فرجام ومهلت فرجام خواهی را قبلاً بیان نمودیم و نیز بیان شد در صورتی که به هر علت قرار رد دادخواست فرجامی توسط دادگاه صادر شود، قرار صادره ظرف 20 روز قابل اعتراض در دیوان عالی کشور می باشد وقطعیت یافتن قرار مذکور از دو حالت خارج نیست:

اول: اینکه متقاضی فرجام خواهی نسبت به قرارصادره از سوی دادگاه بدوی درفرجه مقرر اعتراض ننموده باشد.

دوم : اینکه متقاضی فرجامی خواهی نسبت به قرار صادره درفرجه مقرر اعتراض نماید ودیوان عالی کشور آن را تأیید نماید.

3ـ نحوه درخواست رسیدگی فرجامی از دادستان کل کشور با تقدیم دادخواست است .

4 ـ مرجع تقدیم دادخواست رسیدگی فرجامی از دادستان کل کشور، دفتر دادستان کل کشور است .

5ـ شرایط تقدیم دادخواست رسیدگی فرجامی از دادستان کل کشور از جهت ضمائم و مستندات و هزینه دادرسی تابع دادرسی فرجامی است .

6 ـ بدلالت تبصره ماده 387 ق.آ.د.م مهلت تقدیم دادخواست رسیدگی فرجامی از دادستان کل کشور یک ماه حسب مورد از تاریخ انقضاء مهلت فرجام خواهی یا قطعی شدن قرار رد دادخواست فرجامی یا ابلاغ رای دیوان عالی کشور در خصوص تایید قرار رد دادخواست فرجامی می باشد .

7ـ بدلالت این ماده تکالیف دفتر دادستان کل کشور عبارتست از :

الف : دریافت دادخواست رسیدگی فرجامی

ب: ثبت دادخواست ولو ناقص

به رغم اینکه از ظاهر عبارت « در صورت تکمیل بودن آن از جهت ضمائم و مستندات و هزینه دادرسی برابر مقررات آن ثبت …» استنباط می شود، که دفتر زمانی مکلف به ثبت دادخواست است که تکمیل باشد والا مواجه با تکلیفی نمی باشد البته این استنباط با قرینه تبصره ذیل این ماده که می گوید چنانچه دادخواست تقدیمی ناقص باشد دفتر دادستان کل کشور به تقدیم کننده دادخواست ابلاغ می نماید که ظرف ده روز از آن را رفع نقص کند ، صحیح نیست .

ج: صدور اخطار رفع نقص

تبصره ذیل این ماده مقرر می دارد چنانچه دادخواست تقدیمی ناقص باشد دفتر دادستان کل کشور به تقدیم کننده  دادخواست ابلاغ می نماید که ظرف ده روز از آن رفع نقص کند هر گاه در مهلت مذکور اقدام به رفع نقص نشود دادخواست قابل ترتیب اثر نخواهد بود درراستای این تبصره در صورتی که دادخواست ناقص باشد مدیر دفتر مکلف است به تقدیم کننده دادخواست ابلاغ نماید که ظرف 10 روز نسبت به رفع نقص اقدام نماید .

د: در خواست پرونده از دادگاه بدوی :

از عبارت « آن را ثبت و به ضمیمه پرونده اصلی به نظر دادستان کل کشور می رساند » مستفاد می گردد که پس از تکمیل دادخواست دفتر لازم است پرونده اصلی را ازدادگاه بدوی درخواست کند تا بتواند به ضمیمه دادخواست، آن را به نظر دادستان کل برساند زیر آنچه را که متقاضی رسیدگی فرجامی  به دفتر دادستان کل تقدیم می نماید دادخواست رسیدگی فرجامی است و پرونده اصلی نزد دفتردادگاه بدوی است.[6]

8ـ دادخواست تقدیمی دردو صورت قابل ترتیب اثر نخواهد بود :

الف: دادخواست رسیدگی فرجامی درخارج از مهلت یک ماهه تقدیم دفتر دادستان کل کشور شود .

ب: در صورت ناقص بودن دادخواست تقدیمی ، تقدیم کننده دادخواست در مهلت مقرر (10 روز ) اقدام به رفع نقص ننماید.

1- مردانی، ناصر، آیین دادرسی مدنی، انتشارات دادگستر، چاپ اول، 1380،ص223

 

[2] ـ ماده 336 ق.آ.د.م مهلت درخواست تجدید نظر اصحاب دعوا، برای اشخاص مقیم ایران بیست روز برای اشخاص مقیم خارج از کشور دو ماده از تاریخ ابلاغ یاانقضای واخواهی است .

[3] ـ ماده 326ق.آ.د.م آرای دادگاههای عمومی انقلاب درمواردزیر نقص می گردد

الف : قاضی صادر کننده رأی متوجه اشتباه خود شود .

ب ـ قاضی دیگری پی به اشتباه رأی صادره ببرد به نحوی که اگر به قاضی صادر کننده رأی تذکر دهد ، متبه شود.

ج : دادگاه صادر کننده رأی یا قاضی، صلاحیت رسیدگی را نداشته اند و یا بعداً کشف شود که قاضی فاقد صلاحیت برای رسیدگی بوده است .

تبصره 1 ـ منظور از قاضی دیگر در بند (ب) عبارت است از رئیس دیوان عالی کشور ، دادستان کل کشور، رئیس حوزه قضائی و یا هر قاضی دیگری که طبق مقررات قانونی پرونده تحت نظر او قرار می گیرد.

تبصره 2 ـ در صورتی که دادگاه انتظامی قضات تخلف قاضی را موثر درحکم صادره تشخیص دهد مراتب را به دادستان کل کشور اعلام می کند تا به اعمال مقررات این ماده اقدام نماید .

 

1- زراعت، عباس، آیین دادرسی دادگاه­های عمومی و انقلاب در امور مدنی، چاپ اول، انتشارات خط سوم، تهران، 1379،ص192

2- ماده 435 ق.آ.د.م : درخواست اعاده دادرسی مراتب زیر درج می گردد :

1 ـ نام نام خانوادگی و محل اقامت و سایر مشخصات درخواست کننده و طرف 2ـ حکمی که مورد درخواست اعاده دادرسی است 3ـ مشخصات دادگاه صادر کننده حکم 4 ـ جهتی که موجب درخواست اعاده دادرسی شده است در صورتی که در خواست اعاده دادرسی را وکیل تقدیم نماید باید مشخصات او در دادخواست ذکر و وکالتنامه نیز پیوست دادخواست گردد . تبصره ـ دادگاه صالح بدواً در ورد قبول یا رد دادخواست اعاده دادرسی قرار لازم را صادر می نماید و در صورت قبول درخواست مبادرت به رسیدگی ماهوی خواهد نمود سایر ترتیبات رسیدگی مطابق مربوط به دعاوی است .

 

1- آخوندی، محمود، آیین دادرسی مدنی، انتشارات وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، تهران، 1372،ص64.