• by 92
  • مرداد 13, 1397
  • 0 Comments

روش های تربیتی تعمیق فرهنگ ایثار و شهادت در دانش آموزان

روش های تربیتی تعمیق فرهنگ ایثار و شهادت در دانش آموزان

نخستین گام برای آموزش و تعمیق فرهنگ ایثار و شهادت، آشناسازی مخاطب با آن موضوع است. به همین خاطر، همان اصولی که در برنامه درسی برای انتخاب محتوا در نظر گرفته می شود، در این خصوص نیز مصداق پیدا می کند. یادگیری غلط به اندازه ترویج فرهنگ مخرب، توانایی تخریب دارد. برخی از روش های تربیتی تعمیق فرهنگ ایثار و شهادت در دانش آموزان عبارتند از :

 

 

 

2-9-1. ملموس سازی

یک مسأله برای آن که از سوی دانش آموز پذیرش یابد، باید برای او ملموس باشد. باید توجه داشت که در آموزش مسائل مختلف، به سطح دشواری درک آن مسأله توجه ویژه شود. یکی از موانع مهجوریت ارزش ها، آگاهی نسل هاست. نسل های نو، زمانی می توانند درک درستی از ارزش ها داشته باشند که به طریق مقتضی قادر به لمس آن ها باشند. اگر زمانی، شاهد کم رنگ شدن ارزش های اسلامی و اجتماعی نظیر ایثار و شهادت هستیم، به این دلیل است که در بیان مصادیق و مفاهیم آن و ملموس سازی آن ها برای نسل نو مایه لازم را نمی گذاریم (محمودی، 1387: 690).

2-9-2. تجربی سازی

این یک اصل اساسی است که فراگیر، مسائلی را که خود بارها در زندگی، به شکل های گوناگون تجربه کرده باشد، بهتر فرا می گیرد. تجربی بودن؛ یعنی این که دانش آموز، مسأله مورد نظر را در میان آشنایان و دوستان خود به نوعی دیده باشد و با پیامدهای وقوع آن رخداد بر آن افراد، آشنایی داشته باشد؛ مثلاً در زمینه آموزش ایثارگری و شهادت طلبی، می توان از تجربیات فراگیرانی بهره گرفت که از طریق یکی از اعضای خانواده یا نزدیکان، این مسأله را تجربه کرده اند (فرهادیان، 1382: 296).

  تاریخچه پیدایش اینترنت در جهان

2-9-3. آموزش از زبان همسالان

ابتکار یک معلم باید چنین باشد که تلفیقی از روش هایی را به کار برد که در آن، هر یک از دانش آموزان، برای همدیگر نقش یک مربی را ایفا کنند. دانش آموزی که خاطرات پدرش را از جبهه های جنگ و نحوه ایثار و شهادت او برای دوستانش تعریف می کند، ترویج فرهنگ ایثار و شهادت را به بهترین نحو انجام داده است؛ زیرا ارائه مسأله آموزشی با بیان دوستان و همسالان برای فراگیران، قابل هضم تر است و به مسأله مورد نظر نگاهی عاطفی تر دارد (مصدقی، 1373: 38).

2-9-4. تصویرسازی

آموزشی که به همراه تصویرسازی انجام شود، پذیرش بهتری خواهد داشت. عموماً ارائه مسائل مهمی چون ایثارگری و شهادت طلبی، به صورت تئوریک، برای فراگیران، دشوار خواهد بود. یک فیلم آموزشی از شجاعت ایثارگرانی که در جبهه ها علیه دشمنان به پا خاسته و جان خود را در این راه از دست داده اند، می تواند چنان بر روی بیننده مؤثر باشد که چندین کلاس درس، نتواند گوشه ای از این تأثیر را در اندیشه فراگیران بیافریند (بکائی، 1381: 12).

2-9-5. تطابق گفتار و کردار

منظور از این اصطلاح آن است که نباید گفتار و کردار دبیران و کادر مدرسه با همدیگر تناقض داشته باشد. آموزگاری که خود نتواند به آن چه می گوید عمل کند، نمی تواند الگوی مناسبی برای فراگیران خود تلقی شود. در بسیاری از موارد، رفتار معلمان و سایر کادر مدرسه نسبت به دانش آموزان، قوانین و مقررات نانوشته در محیط مدرسه، ارزش گذاری های غیر رسمی و نظایر آن، ضمن ایجاد یادگیری های غیر مستقیم، تأثیر بسیار شگرفی در شکل گیری شخصیتی دانش آموزان دارد (آیزنر، 1994: 88).

  اوقات فراغت و اثرات مثبت ان در زندگی

2-9-6. آموزش گام به گام

به فراگیری که نمی تواند درک کند چرا به زمان نیاز است تا انسان جان خود را از دست بدهد، نمی توان از فواید درک شهادت طلبی و ایثارگری گفت. در وهله نخست باید برای این دانش آموز، بسترسازی مفهومی کرد. پس از آن باید برای وی جنبه های مختلف این مفهوم را ارائه کرد. آموزش گام به گام به ما می گوید که به همه فراگیران به مثابه یک کلاس بزرگ نگریسته نشود؛ چه بسا که عده ای از آنان، برای درک مفهوم شهادت طلبی و ایثارگری نیاز به آموزش های ویژه و خاص داشته باشند. بنابراین، باید به توانایی دانش آموزان مختلف توجه داشت. چنان که خداوند می فرماید : ما به کسی جز به اندازه توانش تکلیف نمی کنیم[1]. امام محمد غزالی نیز در این خصوص می گوید : متعلم یک باره در فنون علم فرو نرود، بلکه ترتیب را مراعات کند و از کمتر مهم، بیاغازد و به بیشتر مهم بینجامد (غزالی طوسی، 1374: 129).

2-9-7. خوشایندسازی

محیط یادگیری برای دانش آموز باید چنان باشد که از آموزش هایی که به وی داده می شود، احساس لذت کند. دانش آموز نباید با آنچه که می آموزد، احساس بیگانگی کند. استفاده از تئاتر، فیلم، نقاشی، موسیقی و نظایر آن همگی روش های مناسبی هستند که نه تنها بعد شناختی مخاطب را، بلکه هم زمان جنبه عاطفی وی را نیز درگیر می سازند. در این صورت، هم چنان که بسیاری از متخصصان حوزه برنامه درسی متذکر شده اند، یادگیری بهتر و عمیق تر صورت می گیرد (مهرمحمدی، 1383: 31).

  سندرم های روانپزشکی در بیماران سرطانی

2-9-8 . بهره گیری از مثال و مصداق

معرفی مثال ها و مصادیق تاریخی و معاصر، نقش بسیار شگرفی در تفهیم مفهوم ایثار و شهادت و ترویج آن دارد. به کارگیری مثال و مصداق، روشی است که قرآن نیز به کرّات از آن استفاده کرده است. نمونه بارز آن قصص قرآنی است که در آن ها فلسفه زندگی پیامبران الهی که منطبق بر فرهنگ ایثار و شهادت است، به خوبی تشریح و توصیف شده است (باقری، 1376: 15).

[1]. «… لا نُکَلِّفُ نَفساً اِلّا وُسعَها» (انعام: 152).