خدمات عمومی بعنوان مجازات جایگزین حبس در قانون مجازات اسلامی ۱۳۹۲

پایان نامه ازدواج سفید

از زمانی که بزه دیده در قلمرو مطالعات جرم شناسی وارد و دانش بزهدیده شناسی ایجاد شد و به ویژه پس از ظهور بزهدیده‌شناسی حمایتی و رواج این تفکر در کشورهای مختلف، قانونگذاران و نظریه پردازان ناگزیر از مدنظر قرار دادن بزهدیده در مطالعات و اعمال خود شدند. چنان که این اندیشه به یکی از ارکان اصلی عدالت ترمیمی بزهدیده تبدیل شده است. برای مثال، بیزمور و ال گریو عدالت ترمیمی را چنین تعریف کرده اند: «عدالت ترمیمی هر اقدامی است که قبل از هر چیز به سمت اعمال عدالت از طریق جبران و ترمیم خسارات و صدماتی که با ارتکاب جرم به وجود آمده جهت گیری می کند»(نجفی‌ابرندآبادی: پیشین، ۲۳).

و یا در تعریف دیگری آمده است: «عدالت ترمیمی به دنبال کمک به ترمیم و بهبودی وضعیت بزهدیده و قادر ساختن همه طرفهای دارای حق، نقش یا سهم در عدالت برای شرکت مؤثر و مثمرثمر در آن است(پیشین، ۲۴).

به همین جهت امکان ترمیم، جبران خسارت، بازسازی و احیای دوباره زندگی بزهدیده و اعاده وضع او به شرایط قبل از بزهدیدگی و توزیع عدالت و امنیت در جامعه از مقاصد عدالت ترمیمی هستند. مجازاتهای اجتماع محور نیز که در راستای مشارکت مؤثر جامعه و بازپذیری مناسب تر بزهکار، درصدد آن اند که با توجه به شرایط بزهکار و وضعیت مالی او در جهت جبران خسارت بزهدیده قدم بردارند. جبران خسارتی که هم به صورت مادی و هم به صورت معنوی قابل تحقق است. به‌ ویژه در برخی مجازاتهای جایگزین مانند خدمات اجتماع محور شرط اعمال، جلب رضایت و جبران خسارت بزهدیده است.

-ایجاد اعتماد عمومی نسبت به عملکرد نظام عدالت کیفری

مردم هنگامی احساس امنیت و آرامش می کنند که اجرای قانون را با چشمان خود مشاهده کنند. امروزه شمار زیاد زندانیان و هزینه های بالای آنها باعث شده که بسیاری از محکومان به حبس به مرخصی‌های گاه طولانی مدت بروند. لذا بزهدیدگان و جامعه ناآشنا با حقوق با مشاهده این افراد گمان به فساد دستگاه قضائی برده و احساس بی اعتمادی در آنها زیاد می شود. حقیقت این است که پاسخ به برخی از گرایشهای سختگیرانه نسبت به جرم و ضرورت فراهم کردن منابع مالی برای مبارزه با آن بسیاری از مسؤولان کشورها را با مشکل روبه رو کرده است. در برابر زندانهای پر جمعیت و هزینه های سنگین ساخت زندان، مجازاتهای اجتماع محور مسؤولان را توانا میکند تا به جامعه اطمینان دهند که ضمن صرفه جویی های مالی و مدنظر قراردادن اقدام‌های پیشگیرانه ناظر به وقوع جرم، با جرم ارتکابی نیز به شدت برخورد می شود(هاشم بیگی: ۱۳۷۲، ۱۹۸).

به عبارت دیگر از یک طرف، به علت آن که مجازات اجتماعی هزینه کمتری برای دولت دارد و جامعه مدنی نیز در اجرای آن مشارکت دارد و به عینه اجرای مجازات را مشاهده می‌نماید، اعتماد عمومی به نظام عدالت کیفری بیشتر خواهد شد و از طرفی دیگر، به علت مشارکت مردم رابطه مستحکمتری بین دستگاه قضائی و شهروندان ایجاد می‌شود.

فهرست مطالب
چکیده أ‌
کلیات پژوهش ۲
الف. مقدمه ۲
ب. بیان مسئله ۳
پ. پیشینه تحقیق ۵
ت. سوال پژوهش ۷
ث. فرضیات ۷
ج. اهداف ۷
چ. روش تحقیق ۸
ح. ساختار پژوهش ۹
فصل اول: مباحث تئوریک
۱-۱- حبس ۱۲
۱-۱-۱-مفهوم زندان(حبس) ۱۲
۱-۱-۲- عوامل عملی و نظری موثر بر طرح و گرایش به جایگزین های حبس ۱۳
۱-۱-۲-۱- عوامل عملی ناکارامدی کیفر حبس ۱۴
۱-۱-۲-۱-۱- شکست مجازات حبس در دستیابی به اهداف ۱۵
۱-۱-۲-۱-۱-۱- ناتوانی در پیشگیری از جرم ۱۵
۱-۱-۲-۱-۱-۲-شکست برنامه های اصلاح و درمان ۱۸
۱-۱-۲-۱-۲- جرم زا بودن محیط زندان ۲۰
۱-۱-۲-۱-۳- تعارض با اصل شخصی بودن مجازات ها ۲۱
۱-۱-۲-۱-۴- هزینه های اقتصادی زندان ۲۶
۱-۱-۲-۱-۵- تراکم جمعیت زندان و کمبود فضای مناسب ۲۸
۱-۱-۲-۱-۶- مشکلات بهداشتی موجود در زندان ۲۹
۱-۱-۲-۱-۷- اثر روانی نامطلوبی زندان بر زندانی ۳۰
۱-۱-۲-۱-۸- از بین رفتن حس مسئولیت ۳۱
۱-۱-۲-۲- مبانی نظری ناکارامدی کیفر حبس و طرح جایگزین های آن ۳۲
۱-۱-۲-۲-۱- تحولات کیفری و گسترش زندان ۳۲
۱-۱-۲-۲-۲- نظریات جرم‌شناختی ۳۵
۱-۱-۲-۲-۲-۱- جرم شناسی کلاسیک ۳۵
۱-۱-۲-۲-۲-۲- جرم شناسی واکنش اجتماعی ۳۷
۱-۲- جایگزین زندان ۳۹
۱-۲-۱- مفهوم جایگزین های حبس ۳۹
۱-۲-۲-انواع جایگزینی ۴۱
۱-۲-۲-۱- جایگزینی تقنینی ۴۱
۱-۲-۲-۲- جایگزینی قضایی ۴۲
۱-۲-۳- مبانی قانونی برنامه های جایگزین حبس در سیاست جنایی ۴۳
۱-۲-۳-۱- سیاست جنایی بین المللی و منطقه ای در زمینه تحدید کیفر حبس و جایگزین های آن ۴۳
۱-۲-۳-۲- سیاست جنایی ملی ایران در زمینه تحدید کیفر حبس و جایگزین های آن ۴۵
۱-۲-۴- اهداف و فواید جایگزین ها ۴۷
۱-۲-۴-۱- اهداف ۴۷
۱-۲-۴-۲- فواید ۴۸
۱-۲-۵- ویژگی ها و شرایط جایگزین‌‎های حبس ۴۹
۱-۲-۵-۱- ویژگی ها ۴۹
۱-۲-۵-۲- شرایط ۵۲
۱-۲-۵-۲-۱-فرهنگ سازی لازم ۵۲
۱-۲-۵-۲-۲- داشتن قانونی مشخص و صریح ۵۴
۱-۲-۶- ماهیت کیفرهای جایگزین حبس و مزایای بکارگیری آنها ۵۵
۱-۲-۶-۱- ماهیت کیفرهای جایگزین حبس (مجازات سالب آزادی) ۵۵
۱-۲-۶-۲- مزایای بکارگیری جایگزین های مجازات سالب آزادی ۵۶
۱-۲-۶-۲-۱-کاهش جمعیت کیفری زندانها ۵۷
۱-۲-۶-۲-۲- کاهش هزینه ها ۵۷
۱-۲-۶-۲-۳-کاهش تکرار جرم و بازسازگاری اجتماعی ۵۸
۱-۳- مفهوم خدمات عمومی ۵۹
فصل دوم: جایگزین های حبس در قانون مجازات اسلامی ۱۳۹۲
۲-۱-جایگزین‌های سنتی ۶۲
۲-۱-۱- آزادی مشروط ۶۲
۲-۱-۱-۱- تعریف آزادی مشروط ۶۳
۲-۱-۱-۲- مبانی آزادی مشروط ۶۴
۲-۱-۱-۳- قلمرو ۶۵
۲-۱-۱-۴- فواید آزادی مشروط ۶۵
۲-۱-۱-۵- آثار ۶۶
۲-۱-۲-تعلیق اجرای مجازات ۶۶
۲-۱-۲-۱- تعریف تعلیق ۶۸
۲-۱-۲-۲- فواید تعلیق اجرای مجازات ۶۹
۲-۱-۳- جزای نقدی ۷۰
۲-۱-۳-۱- مفهوم جزای نقدی ۷۱
۲-۱-۳-۲-محاسن جزای نقدی ۷۱
۲-۱-۳-۳- معایب جزای نقدی ۷۲
۲-۲-گونه‌های نوین جایگزین‌های حبس ۷۲
۲-۲-۱- محرومیت از حقوق اجتماعی ۷۲
۲-۲-۱-۱- مفهوم محرومیت از حقوق اجتماعی ۷۳
۲-۲-۱-۲- انواع محرومیت از حقوق اجتماعی ۷۴
۲-۲-۱-۳- جایگاه محرومیت از حقوق اجتماعی به عنوان ضمانت اجرای کیفری ۷۴
۲-۲-۱-۳-۱- محرومیت از حقوق اجتماعی به عنوان کیفر اصلی ۷۴
الف. محرومیت های اجتماعی محدود کنندۀ آزادی ۷۴
۱-تبعید ۷۵
۲-منع اقامت یا اجبار به اقامت در منطقه یا نقاط معین ۷۶
۳-منع خروج از کشور ۷۸
ب. محرومیت سالب حقوق اجتماعی ۷۸
ج. محرومیت های سالب حقوق شغلی ۸۱
۲-۲-۱-۳-۲- محرومیت از حقوق اجتماعی به عنوان کیفر فرعی ۸۱
۲-۲-۲- دوره مراقبتی ۸۲
۲-۲-۲-۱- مفهوم دورۀ مراقبتی ۸۴
۲-۲-۲-۲- جایگاه دورۀ مراقبتی در حقوق کیفری ایران ۸۵
۲-۲-۳- جریمه روزانه ۹۰
۲-۲-۳-۱-مفهوم جریمه روزانه ۹۱
۲-۲-۳-۲- فواید ۹۲
۲-۲-۳-۳- شرایط اعطا و نحوۀ اجرای جریمه روزانه ۹۳
۲-۲-۳-۴- جایگاه جریمه روزانه در حقوق کیفری ایران ۹۴
۲-۲-۴- حبس در منزل ۹۵
۲-۲-۴-۱- مفهوم حبس در منزل ۹۵
۲-۲-۴-۲- فواید حبس در منزل ۹۵
۲-۲-۵- نظارت الکترونیکی ۹۶
۲-۲-۵-۱- مفهوم نظارت الکترونیکی ۹۶
۲-۲-۵-۲- جایگاه نظارت الکترونیکی در حقوق کیفری ایران ۹۷
۲-۲-۶- مراکز گزارش روزانه ۹۸
۲-۲-۶-۱-مفهوم ۹۸
۲-۲-۶-۲- شرایط مشمولان ۹۸
۲-۲-۶-۳- جایگاه مراکز گزارش روزانه در حقوق کیفری ایران ۹۹
فصل سوم: خدمات عمومی جایگزین حبس
۳-۱-کیفر خدمات عمومی در ایران ۱۰۱
۳-۱-۱-تعریف و تاریخچه خدمات عمومی ۱۰۱
۳-۱-۱-۱-تعریف ۱۰۱
۳-۱-۱-۲- تاریخچه ۱۰۲
۳-۱-۲-اهداف خدمات عمومی یا عام المنفعه ۱۰۳
۳-۱-۲-۱-کاهش جمعیت کیفری زندان و صرفه‌جویی در هزینه‌ها ۱۰۳
۳-۱-۲-۲- بازپذیری اجتماعی و تقویت حس مسؤولیت در بزهکار ۱۰۵
۳-۱-۲-۳-مبارزه با افزایش تکرار جرم ۱۰۵
۳-۱-۲-۴-جبران خسارات بزهدیده ۱۰۶
۳-۱-۲-۵-ایجاد اعتماد عمومی نسبت به عملکرد نظام عدالت کیفری ۱۰۷
۳-۱-۳- فواید خدمات عمومی یا عام المنفعه ۱۰۸
۳-۱-۴-شرایط انجام خدمات عمومی ۱۰۹
۳-۱-۵-پیش نیازهای اعمال مؤثر کیفرهای اجتماع محور ۱۰۹
۳-۱-۵-۱- تصویب متون قانونی ۱۰۹
۳-۱-۵-۲- تقویت علاقه‌مندی دست اندرکاران عدالت کیفری برای اعمال مجازاتهای اجتماع‌محور ۱۱۱
۳-۱-۵-۳- به کارگیری نیروی کار حرفه‌ای برای اعمال کیفرهای اجتماع‌محور ۱۱۲
۳-۱-۵-۴-سرمایه گذاری ۱۱۴
۳-۱-۵-۵-ارتقای آگاهی های عمومی ۱۱۵
۳-۲-خدمات عام المنفعه در برخی از کشورها ۱۱۶
۳-۲-۱-فرانسه ۱۱۶
۳-۲-۲-آمریکا ۱۱۸
۳-۲-۳-زیمباوه ۱۲۱
۳-۲-۴-آلمان ۱۲۵
نتیجه‌گیری ۱۲۹
پیشنهادات ۱۳۲
منابع ۱۳۴

چکیده
خدمات عمومی رایگان، حکمی است که دادگاه، مجرم را با توجه به رضایت وی، به جای فرستادن به زندان، به انجام کاری مجانی و بدون دریافت مزد، به تعداد ساعات معین برای جامعه یا یکی از موسسات عمومی اعم از دولتی و غیردولتی از کل جامعه ملزم می‌نماید که دو برداشت تربیتی و فایده‌گرا را به دنبال دارد و به یُمن آن، به بزهکار این فرصت اعطاء می شود که با انجام خدمتی به نفع جامعه، ضرر و زیان ناشی از بزه ارتکابی‌اش را بر جامعه جبران نموده و دینش را به جامعه بپردازد. صدور این مجازات اگرچه در جرایم سبک و بزهکارانی که خطری برای جامعه ندارند مورد توجه قرار گرفته، ولی به دلیل کارایی مثبتی که دارد مانع بهره‌برداری آن در جرایم درجه پنج نمی‌شود. موفقیت اجرای مجازات خدمات عمومی رایگان تنها به صدور مجوز قانونی مشروط نیست، بلکه نیازمند بستر سازی و وجود ساختارها، ساز و کارهای متعدد، فرهنگ سازی مناسب، میزان آمادگی جامعه و نهادهای پذیرنده، نظارت صحیح، حمایت دیگر نهادهای حقوقی و مطالعه تجربیات کشورهای دیگر را می‌طلبد که در این صورت، چشم انداز تازه‌ای را برای اصلاح بزهکار و پیشگیری جرم به ارمغان می‌آورد. تفاوت مجازات خدمات عمومی رایگان برخلاف مجازات تکمیلی و تبعی مشروط به اخذ رضایت محکوم ‌علیه بوده و برخلاف اقدامات تأمینی و تربیتی، علاوه بر شرط پیشین، شامل افراد با حالت خطرناک نمی‌شود و نیز در صورت تخلف محکوم علیه در اجرای حکم به پیشنهاد قاضی اجرای احکام و رأی دادگاه مجازات حبس اجراء می‌گردد.

واژگان کلیدی: زندان، اصلاح، بازپروری، جایگزین‌های حبس، خدمات عمومی، جزای نقدی

 

Related articles

ازدواج سفید از نظر فقه امامیه و حقوق کیفری

    ازدواج نخستین سنگ بنای تشکیل خانواده و بالطبع، جامعه و اجتماع است و میزان اندیشه و تدبر در آن در میزان پیشرفت یا انحطاط و صعود یا سقوط جامعه تاثیر دارد. ازدواج دارای آثار و نتایج بسیاری است. از جمله: ارضای غریزه جنسی، تولید و بقای نسل، تکمیل و تکامل انسان، آرامش و […]

Learn More

راهکارهای طولانی شدن و تاخیر طرح‌ها و پروژه‌های عمرانی

فهرست مطالب عنوان صفحه چکیده……….. ۱فصل اول کلیات ۲۱-۱ مقدمه ۳۱-۲ بیان مساله ۴۱-۳ اهمیت و ضرورت تحقیق ۶۱-۴ اهداف تحقیق: ۸۱-۵ سؤالات تحقیق: ۸۱-۶ فرضیه‏های تحقیق: ۸۱-۷ مدل نظری تحقیق ۹۱-۸ تعریف واژه‏ها ۱۰فصل دوم ادبیات تحقیق ۱۱۲-۱ مقدمه ۱۲۲-۲ مدیریت پروژه در صنعت ساختمان ۱۳۲-۳ وضعیت پروژه های ساختمانی در ایران ۱۶۲-۴ مشکلات […]

Learn More

پایان نامه معماری- کودک : بازی و خلاقیت

یکی از عمده ترین و رایج ترین راه های  انتقال تجربه و سرگرمی ، هنر قصه گویی و گوش سپردن به قصه است. قدمت قصه به روزگاری بر می گردد که انسان برای ایجاد ارتباط با همنوعان خود از زبان  استفاده نمود. (از این رو هیچ ملت و قومی را در تاریخ نمی تواند یافت […]

Learn More